Тексерудің негізгі нысаны TourProdEnter LLC компаниясы болып отыр. Бұл құрылым AFA-ның халықаралық демеушілерден және коммерциялық серіктестерден төлем қабылдауына көмектескен.

Журналистер зерттеген банк құжаттарына сәйкес, компанияның АҚШ-тағы шоттары арқылы AFA-ға тиесілі кемінде 260 миллион доллар өткен. Тағы 57 миллион доллар түрлі компаниялар мен алушыларға жіберілген, алайда La Nación қолындағы құжаттардан бұл төлемдердің экономикалық негізі анық көрінбейді.

Бұл қаражаттың ұрланғанын немесе заңсыз жолмен алынғанын білдірмейді. Қазір америкалық прокурорлар кейбір операцияларда ақшаны жылыстату немесе банк жүйесі арқылы алаяқтық жасау белгілері бар-жоғын ғана анықтап жатыр. Ресми айып әзірге ешкімге тағылған жоқ.

Ақша бес америкалық банк арқылы өткен

АҚШ-тағы алдын ала тексеру 2025 жылы қалыптаса бастаған. La Nación мәліметінше, материалдарды Вашингтон мен Флориданың оңтүстік округінде жұмыс істейтін кемінде үш федералдық прокурор зерттеп жатыр.

Соңғы кездесулердің бірінде прокурорлар мен ФБР агенттері AFA-мен бұрын жұмыс істеген кәсіпкер Гильермо Тофониден үш сағатқа жуық жауап алған. Тергеушілер федерацияның бұрынғы басшылары мен халықаралық келісімдер туралы тікелей мәліметі бар басқа адамдарды да тыңдауы мүмкін.

TourProdEnter шоттары Citibank, Synovus, Bank of America, JPMorgan және PNC Bank банктерінде ашылған. Компанияны театр продюсері Хавьер Фарони мен оның жұбайы Эрика Джиллет басқарған.

Adidas пен Warner төлемдері де делдал арқылы өткен

La Nación зерттеуіне сәйкес, TourProdEnter арқылы AFA-ның ірі халықаралық келісімдерінен түскен қаражат өткізілген. Оның ішінде Adidas компаниясынан шамамен 60 миллион доллар, Warner компаниясынан 40 миллион доллар түскені көрсетілген.

Келісім бойынша TourProdEnter салықтар шегерілгеннен кейін AFA-ның халықаралық кірістерінің 30 пайызын алған. Бұған қоса, логистикалық шығындардың 10 пайызы көлемінде комиссия төленген.

Құжаттарда AFA қазынашысы Пабло Товиггиноның отбасы мүшелерімен байланысты компанияларға жасалған аударымдар да көрсетілген. Аргентина басылымы бұл төлемдердің бір бөлігі федерация басшысының серіктесіне және ұлттық құраманың болжамды рухани кеңесшісінің туыстарына бағытталғанын жазды.

Қаржы тексеруі мен төрешілер дауы екі бөлек мәселе

AFA-ның қаржы операцияларына қатысты тексеру мен Аргентина матчтарындағы төрешілер шешіміне байланысты шағымдардың арасында байланыс бары дәлелденген жоқ. Бұлар бір уақытта болғанымен, құқықтық және спорттық тұрғыдан екі бөлек оқиға.

Алжир Мессиге карточка берілмегеніне шағымданды

Алғашқы үлкен дау топтық кезеңдегі Аргентина мен Алжир матчынан кейін шықты. Аргентина 3:0 есебімен жеңген кездесуден соң Алжир футбол федерациясы ФИФА төрешілер комиссиясына ресми хат жолдады, деп жазды Reuters.

Алжир тарапы бірінші таймда Лионель Мессидің команда капитаны Айсса Мандидің балтырын басып кеткенін, бірақ аргентиналық шабуылшыға карточка көрсетілмегенін мәлімдеді. Месси алаңда қалып, кейін үш гол соқты.

Алжирдің екінші талабы Алексис Макаллистердің Ибрагим Мазаға қарсы әрекетіне қатысты болды. Команда өкілдері аргентиналық жартылай қорғаушы қарсыласының бетіне шынтақпен соққы жасады деп есептеді, алайда төреші мен VAR араласпады.

Египет 2:0 есебімен алда тұрып, матчтан ұтылды

Төрешілерге қатысты дау Аргентинаның Египетті 3:2 есебімен жеңген сегізден бір финал матчынан кейін күшейді. Египет құрамасы 2:0 есебімен алда тұрғанымен, ойынның соңғы бөлігінде үш гол жіберіп алды.

Египет футбол қауымдастығы бірнеше шешім матчтың барысына тікелей әсер еткенін айтып, ФИФА-ға шағымданды. Бас бапкер Хоссам Хассан төрешіге Аргентинаны турнирде қалдыру үшін қысым жасалуы мүмкін деген болжам айтты.

Египет тарапы Мостафа Зиконың голы VAR араласқаннан кейін есепке алынбағанына наразы болды. Сондай-ақ Мохамед Салахқа қарсы әрекет фол деп танылмай, артынша басталған шабуылда Энцо Фернандес жеңіс голын соқты.

ФИФА төрешілер комитетінің басшысы Пьерлуиджи Коллина айыптауларды жоққа шығарды. Ол матч төрешілері толық тәуелсіз жұмыс істейтінін және олардың шешіміне ешкім, тіпті ФИФА президенті де ықпал ете алмайтынын айтты.

Коллинаның түсіндіруінше, Зиконың голына дейін Марван Аттия Лисандро Мартинеске қарсы ереже бұзған. Ал Салах пен Хулиан Альварес арасындағы жанасуды төрешілер қалыпты ойын күресі деп бағалаған. Бұл туралы Reuters хабарлады.

AFA өкілдері кінәсіздік презумпциясын еске салды

AFA-ның Солтүстік Америкадағы өкілі Томас Регаладо тергеу шараларының жүргізілуі адамның немесе ұйымның кінәсін автоматты түрде білдірмейтінін мәлімдеді. Оның айтуынша, қандай да бір қорытынды шығарылғанға дейін кінәсіздік презумпциясы сақталуы тиіс.

Жарияланған материалдарда Лионель Месси мен Аргентина құрамасының басқа ойыншыларына қаржылық құқықбұзушылық жасады деген айып тағылғаны айтылмайды. Тексеру федерацияның коммерциялық келісімдері мен өткен жылдардағы банк аударымдарына қатысты.

Аргентина құрамасы 11 шілдеде Канзас-Ситиде Швейцариямен ширек финалда кездеседі. Команда әлем чемпионатындағы жорығын жалғастырып жатқанда, АҚШ прокурорлары жиналған материалдар толыққанды қылмыстық тергеу бастауға жеткілікті ме, соны шешуі керек.

Тексерудің негізгі нысаны TourProdEnter LLC компаниясы болып отыр. Бұл құрылым AFA-ның халықаралық демеушілерден және коммерциялық серіктестерден төлем қабылдауына көмектескен.

Журналистер зерттеген банк құжаттарына сәйкес, компанияның АҚШ-тағы шоттары арқылы AFA-ға тиесілі кемінде 260 миллион доллар өткен. Тағы 57 миллион доллар түрлі компаниялар мен алушыларға жіберілген, алайда La Nación қолындағы құжаттардан бұл төлемдердің экономикалық негізі анық көрінбейді.

Бұл қаражаттың ұрланғанын немесе заңсыз жолмен алынғанын білдірмейді. Қазір америкалық прокурорлар кейбір операцияларда ақшаны жылыстату немесе банк жүйесі арқылы алаяқтық жасау белгілері бар-жоғын ғана анықтап жатыр. Ресми айып әзірге ешкімге тағылған жоқ.

Ақша бес америкалық банк арқылы өткен

АҚШ-тағы алдын ала тексеру 2025 жылы қалыптаса бастаған. La Nación мәліметінше, материалдарды Вашингтон мен Флориданың оңтүстік округінде жұмыс істейтін кемінде үш федералдық прокурор зерттеп жатыр.

Соңғы кездесулердің бірінде прокурорлар мен ФБР агенттері AFA-мен бұрын жұмыс істеген кәсіпкер Гильермо Тофониден үш сағатқа жуық жауап алған. Тергеушілер федерацияның бұрынғы басшылары мен халықаралық келісімдер туралы тікелей мәліметі бар басқа адамдарды да тыңдауы мүмкін.

TourProdEnter шоттары Citibank, Synovus, Bank of America, JPMorgan және PNC Bank банктерінде ашылған. Компанияны театр продюсері Хавьер Фарони мен оның жұбайы Эрика Джиллет басқарған.

Adidas пен Warner төлемдері де делдал арқылы өткен

La Nación зерттеуіне сәйкес, TourProdEnter арқылы AFA-ның ірі халықаралық келісімдерінен түскен қаражат өткізілген. Оның ішінде Adidas компаниясынан шамамен 60 миллион доллар, Warner компаниясынан 40 миллион доллар түскені көрсетілген.

Келісім бойынша TourProdEnter салықтар шегерілгеннен кейін AFA-ның халықаралық кірістерінің 30 пайызын алған. Бұған қоса, логистикалық шығындардың 10 пайызы көлемінде комиссия төленген.

Құжаттарда AFA қазынашысы Пабло Товиггиноның отбасы мүшелерімен байланысты компанияларға жасалған аударымдар да көрсетілген. Аргентина басылымы бұл төлемдердің бір бөлігі федерация басшысының серіктесіне және ұлттық құраманың болжамды рухани кеңесшісінің туыстарына бағытталғанын жазды.

Қаржы тексеруі мен төрешілер дауы екі бөлек мәселе

AFA-ның қаржы операцияларына қатысты тексеру мен Аргентина матчтарындағы төрешілер шешіміне байланысты шағымдардың арасында байланыс бары дәлелденген жоқ. Бұлар бір уақытта болғанымен, құқықтық және спорттық тұрғыдан екі бөлек оқиға.

Алжир Мессиге карточка берілмегеніне шағымданды

Алғашқы үлкен дау топтық кезеңдегі Аргентина мен Алжир матчынан кейін шықты. Аргентина 3:0 есебімен жеңген кездесуден соң Алжир футбол федерациясы ФИФА төрешілер комиссиясына ресми хат жолдады, деп жазды Reuters.

Алжир тарапы бірінші таймда Лионель Мессидің команда капитаны Айсса Мандидің балтырын басып кеткенін, бірақ аргентиналық шабуылшыға карточка көрсетілмегенін мәлімдеді. Месси алаңда қалып, кейін үш гол соқты.

Алжирдің екінші талабы Алексис Макаллистердің Ибрагим Мазаға қарсы әрекетіне қатысты болды. Команда өкілдері аргентиналық жартылай қорғаушы қарсыласының бетіне шынтақпен соққы жасады деп есептеді, алайда төреші мен VAR араласпады.

Египет 2:0 есебімен алда тұрып, матчтан ұтылды

Төрешілерге қатысты дау Аргентинаның Египетті 3:2 есебімен жеңген сегізден бір финал матчынан кейін күшейді. Египет құрамасы 2:0 есебімен алда тұрғанымен, ойынның соңғы бөлігінде үш гол жіберіп алды.

Египет футбол қауымдастығы бірнеше шешім матчтың барысына тікелей әсер еткенін айтып, ФИФА-ға шағымданды. Бас бапкер Хоссам Хассан төрешіге Аргентинаны турнирде қалдыру үшін қысым жасалуы мүмкін деген болжам айтты.

Египет тарапы Мостафа Зиконың голы VAR араласқаннан кейін есепке алынбағанына наразы болды. Сондай-ақ Мохамед Салахқа қарсы әрекет фол деп танылмай, артынша басталған шабуылда Энцо Фернандес жеңіс голын соқты.

ФИФА төрешілер комитетінің басшысы Пьерлуиджи Коллина айыптауларды жоққа шығарды. Ол матч төрешілері толық тәуелсіз жұмыс істейтінін және олардың шешіміне ешкім, тіпті ФИФА президенті де ықпал ете алмайтынын айтты.

Коллинаның түсіндіруінше, Зиконың голына дейін Марван Аттия Лисандро Мартинеске қарсы ереже бұзған. Ал Салах пен Хулиан Альварес арасындағы жанасуды төрешілер қалыпты ойын күресі деп бағалаған. Бұл туралы Reuters хабарлады.

AFA өкілдері кінәсіздік презумпциясын еске салды

AFA-ның Солтүстік Америкадағы өкілі Томас Регаладо тергеу шараларының жүргізілуі адамның немесе ұйымның кінәсін автоматты түрде білдірмейтінін мәлімдеді. Оның айтуынша, қандай да бір қорытынды шығарылғанға дейін кінәсіздік презумпциясы сақталуы тиіс.

Жарияланған материалдарда Лионель Месси мен Аргентина құрамасының басқа ойыншыларына қаржылық құқықбұзушылық жасады деген айып тағылғаны айтылмайды. Тексеру федерацияның коммерциялық келісімдері мен өткен жылдардағы банк аударымдарына қатысты.

Аргентина құрамасы 11 шілдеде Канзас-Ситиде Швейцариямен ширек финалда кездеседі. Команда әлем чемпионатындағы жорығын жалғастырып жатқанда, АҚШ прокурорлары жиналған материалдар толыққанды қылмыстық тергеу бастауға жеткілікті ме, соны шешуі керек.

Университет Президент тапсырмасы бойынша ашылған. Премьер-министр Олжас Бектенов оқу орнының жаңа ғимаратындағы білім беру жағдайымен және технологиялық жабдықталуымен танысты.

Үкімет бұл жобаны спорт, білім, медицина және инновация түйіскен жаңа ұлттық мекеме ретінде сипаттап отыр. Яғни әңгіме тек дене шынықтыру мамандарын дайындау туралы емес, заманауи спортқа қажет тұтас экожүйе туралы болып отыр.

Университет қандай мамандар дайындайды

Қазақ ұлттық спорт университетінде «Жаттықтырушылық қызмет» және «Спорт ғылымдары» бағыттары бойынша білім беріледі. Бұған қоса, оқу орнында спорттық медицина және оңалту, спорт журналистикасы, менеджмент, спорттағы жасанды интеллект пен аналитика, киберспорт сияқты бағыттар бар.

Бұл мамандар алдағы уақытта ұлттық құрамаларда, спорт мектептерінде, клубтарда, федерацияларда, оңалту орталықтарында, медиа жобаларда және спорт технологиялары саласында жұмыс істей алады.

Университет шетелдік серіктестермен қос диплом бағдарламаларын, академиялық ұтқырлықты және спорт ғылымын дамытуға ниетті. Ресми дерек бойынша серіктестер қатарында Eklore-ed School of Management, Corvinus University, University of Guglielmo Marconi, Swiss Institute және Hungarian University of Sports Science бар.

Жаттығу процесіне ЖИ қосылады

Премьер-министрге оқу орнындағы ғылыми әзірлемелер де көрсетілді. Олардың арасында Smart Performance Assessment, Sport Science Control Center + My KNUS, AI Video Analytics for Sports and Digital Biomechanics Lab, Smart Table Tennis AI Center, Sport Media Convergence Co-Creation Lab және Smart Golf AI Lab жобалары бар.

AI Video Analytics for Sports and Digital Biomechanics Lab спортшының қимылын компьютерлік көру және цифрлық биомеханика арқылы талдайды. Жүйе дененің негізгі нүктелерін тіркеп, қозғалыс техникасын бағалауға көмектеседі.

Қарапайым тілмен айтқанда, жаттықтырушы спортшының қозғалысын тек көзбен қарап қана бағаламайды. Ол техника, жүктеме, қозғалыс дәлдігі және әлсіз тұстар туралы нақты дерек ала алады.

Спортшының цифрлық профилі жасалады

Университетте SportAI қосымшасы да таныстырылды. Бұл жүйе спортшылардың цифрлық профилін қалыптастырып, смарт құрылғылардан алынған деректерді біріктіреді.

Платформа жаттығу жүктемесін, функционалдық жағдайды, жарақат алу қаупін және қимыл техникасын талдайды. Мұндай тәсіл спортшыны шамадан тыс жүктемей, дайындықты жеке жағдайына қарай реттеуге мүмкіндік береді.

Smart Performance Assessment әзірлемесі тыныс алу көрсеткіштері, өкпенің желдетілуі, жүрек соғу жиілігі және қандағы оттегі деңгейі сияқты параметрлерді бағалайды. Осы деректер негізінде мамандар спортшының қазіргі дайындығын бақылап, жаттығу жоспарын түзете алады.

Киберспорт пен спорт медиасы да бағдарламаға кірді

Киберспорттың оқу бағдарламасына енуі Қазақстан үшін жаңа бағыттардың бірі. Қазір киберспорт тек ойын емес, өз командасы, менеджменті, турнирі, трансляциясы, аналитикасы және дайындық жүйесі бар жеке индустрияға айналды.

Спорт журналистикасы да бөлек назарға алынған. Университетте Xinhua Daily Media Group және Nanjing Polytechnic Institute қатысуымен спорт журналистикасы медиа орталығы құрылып жатыр.

Sport Media Convergence Co-Creation Lab зертханасы спорттық журналистика, медиапродакшн, цифрлық коммуникация, жарыстарды комментаторлық сүйемелдеу, трансляция және мультимедиялық контент дайындау бағыттарына арналған.

Үстел теннисі мен гольфке арналған зертханалар

Smart Table Tennis AI Center үстел теннисіндегі қозғалыс биомеханикасын, доптың ұшу траекториясын, жылдамдығын, соққы дәлдігін және ойын әрекеттерін нақты уақыт режимінде бағалайды.

Smart Golf AI Lab жобасы видеоаналитика, спорттық деректер, цифрлық профильдер және виртуалды гольф симуляторларын қолданады. Жобаның мақсаты, өңірге қарамастан сапалы дайындыққа қолжетімділікті кеңейту.

Мұндай шешімдер кәсіби спорт үшін ғана емес, спорт мектептері мен секциялар үшін де маңызды болуы мүмкін. Егер технологиялар кеңінен енгізілсе, өңірдегі жаттықтырушылар да спортшыны нақты дерек арқылы бақылауға мүмкіндік алады.

Қазақстан спорты үшін мәні қандай

Жаңа университеттің басты идеясы, жаттықтырушы, дәрігер, аналитик, зерттеуші, журналист және цифрлық технология мамандарын бір ортада дайындау.

Қазіргі спортта нәтиже тек көп жаттығуға байланысты емес. Спортшының қалпына келуі, жарақат қаупін ерте анықтау, жүктемені дұрыс бөлу, техникасын дәл талдау және психологиялық дайындық та шешуші рөл атқарады.

Егер университеттегі зертханалар мен білім беру бағдарламалары тәжірибеде жақсы жұмыс істесе, Қазақстан спортында ғылыми негізделген дайындық үлесі артуы мүмкін. Ендігі маңызды сұрақ, осы технологиялар мен мамандардың өңірлердегі спорт мектептеріне қаншалықты тез жететіні.

Университет Президент тапсырмасы бойынша ашылған. Премьер-министр Олжас Бектенов оқу орнының жаңа ғимаратындағы білім беру жағдайымен және технологиялық жабдықталуымен танысты.

Үкімет бұл жобаны спорт, білім, медицина және инновация түйіскен жаңа ұлттық мекеме ретінде сипаттап отыр. Яғни әңгіме тек дене шынықтыру мамандарын дайындау туралы емес, заманауи спортқа қажет тұтас экожүйе туралы болып отыр.

Университет қандай мамандар дайындайды

Қазақ ұлттық спорт университетінде «Жаттықтырушылық қызмет» және «Спорт ғылымдары» бағыттары бойынша білім беріледі. Бұған қоса, оқу орнында спорттық медицина және оңалту, спорт журналистикасы, менеджмент, спорттағы жасанды интеллект пен аналитика, киберспорт сияқты бағыттар бар.

Бұл мамандар алдағы уақытта ұлттық құрамаларда, спорт мектептерінде, клубтарда, федерацияларда, оңалту орталықтарында, медиа жобаларда және спорт технологиялары саласында жұмыс істей алады.

Университет шетелдік серіктестермен қос диплом бағдарламаларын, академиялық ұтқырлықты және спорт ғылымын дамытуға ниетті. Ресми дерек бойынша серіктестер қатарында Eklore-ed School of Management, Corvinus University, University of Guglielmo Marconi, Swiss Institute және Hungarian University of Sports Science бар.

Жаттығу процесіне ЖИ қосылады

Премьер-министрге оқу орнындағы ғылыми әзірлемелер де көрсетілді. Олардың арасында Smart Performance Assessment, Sport Science Control Center + My KNUS, AI Video Analytics for Sports and Digital Biomechanics Lab, Smart Table Tennis AI Center, Sport Media Convergence Co-Creation Lab және Smart Golf AI Lab жобалары бар.

AI Video Analytics for Sports and Digital Biomechanics Lab спортшының қимылын компьютерлік көру және цифрлық биомеханика арқылы талдайды. Жүйе дененің негізгі нүктелерін тіркеп, қозғалыс техникасын бағалауға көмектеседі.

Қарапайым тілмен айтқанда, жаттықтырушы спортшының қозғалысын тек көзбен қарап қана бағаламайды. Ол техника, жүктеме, қозғалыс дәлдігі және әлсіз тұстар туралы нақты дерек ала алады.

Спортшының цифрлық профилі жасалады

Университетте SportAI қосымшасы да таныстырылды. Бұл жүйе спортшылардың цифрлық профилін қалыптастырып, смарт құрылғылардан алынған деректерді біріктіреді.

Платформа жаттығу жүктемесін, функционалдық жағдайды, жарақат алу қаупін және қимыл техникасын талдайды. Мұндай тәсіл спортшыны шамадан тыс жүктемей, дайындықты жеке жағдайына қарай реттеуге мүмкіндік береді.

Smart Performance Assessment әзірлемесі тыныс алу көрсеткіштері, өкпенің желдетілуі, жүрек соғу жиілігі және қандағы оттегі деңгейі сияқты параметрлерді бағалайды. Осы деректер негізінде мамандар спортшының қазіргі дайындығын бақылап, жаттығу жоспарын түзете алады.

Киберспорт пен спорт медиасы да бағдарламаға кірді

Киберспорттың оқу бағдарламасына енуі Қазақстан үшін жаңа бағыттардың бірі. Қазір киберспорт тек ойын емес, өз командасы, менеджменті, турнирі, трансляциясы, аналитикасы және дайындық жүйесі бар жеке индустрияға айналды.

Спорт журналистикасы да бөлек назарға алынған. Университетте Xinhua Daily Media Group және Nanjing Polytechnic Institute қатысуымен спорт журналистикасы медиа орталығы құрылып жатыр.

Sport Media Convergence Co-Creation Lab зертханасы спорттық журналистика, медиапродакшн, цифрлық коммуникация, жарыстарды комментаторлық сүйемелдеу, трансляция және мультимедиялық контент дайындау бағыттарына арналған.

Үстел теннисі мен гольфке арналған зертханалар

Smart Table Tennis AI Center үстел теннисіндегі қозғалыс биомеханикасын, доптың ұшу траекториясын, жылдамдығын, соққы дәлдігін және ойын әрекеттерін нақты уақыт режимінде бағалайды.

Smart Golf AI Lab жобасы видеоаналитика, спорттық деректер, цифрлық профильдер және виртуалды гольф симуляторларын қолданады. Жобаның мақсаты, өңірге қарамастан сапалы дайындыққа қолжетімділікті кеңейту.

Мұндай шешімдер кәсіби спорт үшін ғана емес, спорт мектептері мен секциялар үшін де маңызды болуы мүмкін. Егер технологиялар кеңінен енгізілсе, өңірдегі жаттықтырушылар да спортшыны нақты дерек арқылы бақылауға мүмкіндік алады.

Қазақстан спорты үшін мәні қандай

Жаңа университеттің басты идеясы, жаттықтырушы, дәрігер, аналитик, зерттеуші, журналист және цифрлық технология мамандарын бір ортада дайындау.

Қазіргі спортта нәтиже тек көп жаттығуға байланысты емес. Спортшының қалпына келуі, жарақат қаупін ерте анықтау, жүктемені дұрыс бөлу, техникасын дәл талдау және психологиялық дайындық та шешуші рөл атқарады.

Егер университеттегі зертханалар мен білім беру бағдарламалары тәжірибеде жақсы жұмыс істесе, Қазақстан спортында ғылыми негізделген дайындық үлесі артуы мүмкін. Ендігі маңызды сұрақ, осы технологиялар мен мамандардың өңірлердегі спорт мектептеріне қаншалықты тез жететіні.

Бұл алаңды Торонтоға матчтарға келген құрамалар жаттығу үшін пайдаланады. Ал жергілікті қаздар үшін ол жай ғана кең, жасыл әрі қолайлы орын. Сондықтан ұйымдастырушыларға алаңды құстардан тұрақты қорғауға тура келген.

Мәселе сырттай күлкілі көрінгенімен, спорт нысаны үшін маңызды. Канадалық қаздар ашық жасыл аймақтарды тез иемденіп алады, кейде агрессивті болуы мүмкін. Ең бастысы, олардың саңғырығы газонды бүлдіріп, ойын жабынының сапасына әсер етеді.

Бен мен Салли алаңды күніне екі рет тексереді

Reuters дерегінше, иттер алаңға аптасына бес күн, күніне екі рет шығады. Құстар қайта оралса, олар қосымша да шақырылуы мүмкін.

Бен сегіз жаста, бұл жұмыста тәжірибесі мол. Ол алаңды бақылап, қаз көрінсе бірден әрекет етеді. Салли екі жарым жаста ғана, бірақ дрессировщик Спенсер Джонстың айтуынша, сигнальды жилет киген сәттен бастап жұмыс режиміне көшеді.

Border Control Bird Dogs компаниясының иесі Гарет Уильямс бордер-коллилер мұндай міндетке өте қолайлы дейді. Олар ұзақ уақыт қозғалыста болып, алаңды бақылаудан жалықпайды.

Неге техника емес, иттер таңдалды

Бұл әдістің мақсаты қаздарға зиян келтіру емес. Иттер құстарға қауіп бар деген белгі береді, сол арқылы олар алаңнан кетеді және бұл жерді тұрақты мекенге айналдырмайды.

Border Control Bird Dogs Онтариодағы саябақтарда, ауруханалар маңында, зираттарда және гольф алаңдарында қаздарды жасыл аймақтардан алыстату қызметімен бұрыннан айналысады. Бірақ әлем чемпионаты бұл жұмысты көпшілікке ерекше көрсетіп берді.

Бен мен Саллидің оқиғасы үлкен турнирге дайындық тек стадион, билет пен трансляциядан тұрмайтынын аңғартады. Кейде футбол алаңының сапасы күн сайын газонды аралап, қаздарды аңдып жүретін екі итке де байланысты болады.

Бұл алаңды Торонтоға матчтарға келген құрамалар жаттығу үшін пайдаланады. Ал жергілікті қаздар үшін ол жай ғана кең, жасыл әрі қолайлы орын. Сондықтан ұйымдастырушыларға алаңды құстардан тұрақты қорғауға тура келген.

Мәселе сырттай күлкілі көрінгенімен, спорт нысаны үшін маңызды. Канадалық қаздар ашық жасыл аймақтарды тез иемденіп алады, кейде агрессивті болуы мүмкін. Ең бастысы, олардың саңғырығы газонды бүлдіріп, ойын жабынының сапасына әсер етеді.

Бен мен Салли алаңды күніне екі рет тексереді

Reuters дерегінше, иттер алаңға аптасына бес күн, күніне екі рет шығады. Құстар қайта оралса, олар қосымша да шақырылуы мүмкін.

Бен сегіз жаста, бұл жұмыста тәжірибесі мол. Ол алаңды бақылап, қаз көрінсе бірден әрекет етеді. Салли екі жарым жаста ғана, бірақ дрессировщик Спенсер Джонстың айтуынша, сигнальды жилет киген сәттен бастап жұмыс режиміне көшеді.

Border Control Bird Dogs компаниясының иесі Гарет Уильямс бордер-коллилер мұндай міндетке өте қолайлы дейді. Олар ұзақ уақыт қозғалыста болып, алаңды бақылаудан жалықпайды.

Неге техника емес, иттер таңдалды

Бұл әдістің мақсаты қаздарға зиян келтіру емес. Иттер құстарға қауіп бар деген белгі береді, сол арқылы олар алаңнан кетеді және бұл жерді тұрақты мекенге айналдырмайды.

Border Control Bird Dogs Онтариодағы саябақтарда, ауруханалар маңында, зираттарда және гольф алаңдарында қаздарды жасыл аймақтардан алыстату қызметімен бұрыннан айналысады. Бірақ әлем чемпионаты бұл жұмысты көпшілікке ерекше көрсетіп берді.

Бен мен Саллидің оқиғасы үлкен турнирге дайындық тек стадион, билет пен трансляциядан тұрмайтынын аңғартады. Кейде футбол алаңының сапасы күн сайын газонды аралап, қаздарды аңдып жүретін екі итке де байланысты болады.

Бұл оқиға әлеуметтік желіде «норвегиялықтар АҚШ-тағы тағамға сенбей отыр» деген талқылау туғызды. Бірақ ашық дереккөздерде негізгі себеп басқаша түсіндіріледі: спортшылар үшін таныс мәзір, тұрақты тамақтану және қалпына келу процесі өте маңызды.

Команда мәзірін қарашада жоспарлай бастаған

VG дерегінше, Норвегия құрамасының аспаздары чемпионат алдындағы дайындықты былтыр қараша айында бастаған. АҚШ-та командаға төрт рет тамақ беріледі, ал мәзір 60-тан астам адамға есептелген.

Құрамамен бірге Aron Espeland, Eirik Tufte және Christian Karlsson бастаған аспаздар жұмыс істеп жүр. Олар футболшыларға үйреншікті, бірақ жеңіл әрі құнарлы тағам дайындауға жауап береді.

Норвегиялық тарап үшін басты мақсат, ойыншылардың ағзасына артық салмақ түсірмеу. Чемпионат кезінде тамақтың күрт өзгеруі асқазанға әсер етуі мүмкін, ал мұндай ұсақ көрінетін нәрсе кәсіби спортта нәтиже мен қалпына келуге ықпал етеді.

Не алып барғаны белгілі болды

VG Норвегия құрамасы 116 келі brunost, яғни норвегиялық қоңыр ірімшігін және 6000 апельсин тапсырыс бергенін жазды. Бұған қоса, бастапқы жоспардың өзінде кемінде 300 келі қызыл балық туралы айтылған.

Norwegian Seafood Council кейін құраманың АҚШ-қа шамамен 500 келі норвегиялық теңіз өнімін алып барғанын хабарлады. Мәзірде лосось, форель, сайда, палтус, краб және басқа да теңіз өнімдері бар.

• шамамен 500 келі теңіз өнімі;
• 116 келі brunost ірімшігі;
• 6000 апельсин;
• құрамаға арналған жеке аспаздар тобы;
• күніне төрт мезгіл тамақ.

Тамақ футболда неге сонша маңызды

Кәсіби футболда тамақ жай ғана түскі ас емес. Ол энергияға, бұлшықеттің қалпына келуіне, ұйқы сапасына және ойыншының матч күніндегі жағдайына әсер етеді.

Norwegian Seafood Council жариялаған материалда аспаз Aron Espeland дұрыс тамақтану футболшылардың жоғары деңгейде өнер көрсетуі үшін өте маңызды екенін айтқан. Оның сөзінше, ойыншылар күн сайын жеткілікті дәрумен мен минерал алуы керек.

Сол себепті Норвегия құрамасы жергілікті ас мәзіріне толық бейімделіп кетуден гөрі, өзіне таныс өнімдерге сүйенуді таңдаған. Бұл әсіресе ұзақ турнирде маңызды: бір матч емес, бірнеше апта бойы тұрақты режим сақтау керек.

Бұл Қазақстанға несімен қызық

Қазақстандық жанкүйер үшін бұл оқиға спорттағы ұсақ детальдардың өзі қаншалықты маңызды екенін көрсетеді. Біз көбіне тактика, құрам, жарақат немесе жұлдыз ойыншылар туралы айтамыз, ал үлкен турнирде ас мәзірі де дайындықтың бір бөлігіне айналады.

Мұндай тәсіл ұлттық құрамалар мен кәсіби клубтар үшін қалыпты нәрсеге айналып келеді. Спортшының рационы нақты есептеледі, ал бейтаныс тағамнан болатын жайсыздық тәуекел ретінде қаралады.

Норвегия құрамасының мысалы соны тағы еске салды: әлем чемпионатында жеңіс үшін тек алаңдағы ойын ғана емес, ойыншының ұйқысы, тамағы, қалпына келуі және күнделікті тәртібі де маңызды.

Бұл оқиға әлеуметтік желіде «норвегиялықтар АҚШ-тағы тағамға сенбей отыр» деген талқылау туғызды. Бірақ ашық дереккөздерде негізгі себеп басқаша түсіндіріледі: спортшылар үшін таныс мәзір, тұрақты тамақтану және қалпына келу процесі өте маңызды.

Команда мәзірін қарашада жоспарлай бастаған

VG дерегінше, Норвегия құрамасының аспаздары чемпионат алдындағы дайындықты былтыр қараша айында бастаған. АҚШ-та командаға төрт рет тамақ беріледі, ал мәзір 60-тан астам адамға есептелген.

Құрамамен бірге Aron Espeland, Eirik Tufte және Christian Karlsson бастаған аспаздар жұмыс істеп жүр. Олар футболшыларға үйреншікті, бірақ жеңіл әрі құнарлы тағам дайындауға жауап береді.

Норвегиялық тарап үшін басты мақсат, ойыншылардың ағзасына артық салмақ түсірмеу. Чемпионат кезінде тамақтың күрт өзгеруі асқазанға әсер етуі мүмкін, ал мұндай ұсақ көрінетін нәрсе кәсіби спортта нәтиже мен қалпына келуге ықпал етеді.

Не алып барғаны белгілі болды

VG Норвегия құрамасы 116 келі brunost, яғни норвегиялық қоңыр ірімшігін және 6000 апельсин тапсырыс бергенін жазды. Бұған қоса, бастапқы жоспардың өзінде кемінде 300 келі қызыл балық туралы айтылған.

Norwegian Seafood Council кейін құраманың АҚШ-қа шамамен 500 келі норвегиялық теңіз өнімін алып барғанын хабарлады. Мәзірде лосось, форель, сайда, палтус, краб және басқа да теңіз өнімдері бар.

• шамамен 500 келі теңіз өнімі;
• 116 келі brunost ірімшігі;
• 6000 апельсин;
• құрамаға арналған жеке аспаздар тобы;
• күніне төрт мезгіл тамақ.

Тамақ футболда неге сонша маңызды

Кәсіби футболда тамақ жай ғана түскі ас емес. Ол энергияға, бұлшықеттің қалпына келуіне, ұйқы сапасына және ойыншының матч күніндегі жағдайына әсер етеді.

Norwegian Seafood Council жариялаған материалда аспаз Aron Espeland дұрыс тамақтану футболшылардың жоғары деңгейде өнер көрсетуі үшін өте маңызды екенін айтқан. Оның сөзінше, ойыншылар күн сайын жеткілікті дәрумен мен минерал алуы керек.

Сол себепті Норвегия құрамасы жергілікті ас мәзіріне толық бейімделіп кетуден гөрі, өзіне таныс өнімдерге сүйенуді таңдаған. Бұл әсіресе ұзақ турнирде маңызды: бір матч емес, бірнеше апта бойы тұрақты режим сақтау керек.

Бұл Қазақстанға несімен қызық

Қазақстандық жанкүйер үшін бұл оқиға спорттағы ұсақ детальдардың өзі қаншалықты маңызды екенін көрсетеді. Біз көбіне тактика, құрам, жарақат немесе жұлдыз ойыншылар туралы айтамыз, ал үлкен турнирде ас мәзірі де дайындықтың бір бөлігіне айналады.

Мұндай тәсіл ұлттық құрамалар мен кәсіби клубтар үшін қалыпты нәрсеге айналып келеді. Спортшының рационы нақты есептеледі, ал бейтаныс тағамнан болатын жайсыздық тәуекел ретінде қаралады.

Норвегия құрамасының мысалы соны тағы еске салды: әлем чемпионатында жеңіс үшін тек алаңдағы ойын ғана емес, ойыншының ұйқысы, тамағы, қалпына келуі және күнделікті тәртібі де маңызды.

Алматыдағы ажиотаж

Қыркүйектің 30-ы күні Қазақстанның оңтүстік астанасында тарихта алғаш рет «Қайрат» мадридтік «Реалды» Чемпиондар лигасының топтық кезеңінде өз алаңында қабылдайды. Кездесуге деген қызығушылық ерекше жоғары болып, онлайн билет кезегінде 80 мыңға жуық адам тұрды – бұл Алматыдағы Орталық стадионның сыйымдылығынан үш есе көп.

Билет сату серверлері ауыртпалыққа шыдамады, ал әлеуметтік желілерде жанкүйерлердің шағымдары жауыннан кейінгі саңырауқұлақтай көбейді. Көптеген қазақстандықтар үшін бағаның өзі басты мәселе болып отыр.

Испандық пікір

AS.com деректеріне сүйенсек, Алматыдағы билеттер құны елестетуге қиын: 30 мың теңгеден (шамамен $50) 250 мың теңгеге (шамамен $500) дейін барады. Басылым осындай сандардың «ақылға сыймайтынын» атап өтеді, әсіресе Қазақстандағы ең төменгі жалақы 100 мың теңге (шамамен $170) екенін ескерсек.

«Алматыдағы билеттер құны Испаниядағы көптеген Чемпиондар лигасы матчтарынан да қымбат. Орташа жалақысы 200 доллардан төмен ел үшін бұл – нағыз сән-салтанат»,

Футбол мерекесі және «Қайрат» үшін үлкен сынақ

Сонымен қатар испан журналисі «Реалдың» Қазақстанға келуін тарихи оқиғаға балайды. Алматылық жанкүйерлер алғаш рет өз алаңында әлемдік деңгейдегі жұлдыздарды – Килиан Мбаппе, Винисиус Жуниор, Джуд Беллингем және басқа да айтулы ойыншыларды көрмек. AS басылымы команданы басқарған Хаби Алонсо бастаған ұжымның екі бағытта шамамен 10 мың шақырым жол ұшатынын ерекше мысалға келтіреді.

«Қайрат» топтық кезеңге жолдама алу үшін «Олимпия Любляна», KUPS, «Слован Братислава» және «Селтикті» тізе бүктіріп, іріктеу кезеңінен сүрінбей өтті. Бірінші турда алматылықтар Лиссабонда «Спортингтен» 1:4 есебімен ұтылған болатын, ал «Реалмен» болатын кездесу олар үшін ең маңызды сын болғалы тұр.

Алматыдағы ажиотаж

Қыркүйектің 30-ы күні Қазақстанның оңтүстік астанасында тарихта алғаш рет «Қайрат» мадридтік «Реалды» Чемпиондар лигасының топтық кезеңінде өз алаңында қабылдайды. Кездесуге деген қызығушылық ерекше жоғары болып, онлайн билет кезегінде 80 мыңға жуық адам тұрды – бұл Алматыдағы Орталық стадионның сыйымдылығынан үш есе көп.

Билет сату серверлері ауыртпалыққа шыдамады, ал әлеуметтік желілерде жанкүйерлердің шағымдары жауыннан кейінгі саңырауқұлақтай көбейді. Көптеген қазақстандықтар үшін бағаның өзі басты мәселе болып отыр.

Испандық пікір

AS.com деректеріне сүйенсек, Алматыдағы билеттер құны елестетуге қиын: 30 мың теңгеден (шамамен $50) 250 мың теңгеге (шамамен $500) дейін барады. Басылым осындай сандардың «ақылға сыймайтынын» атап өтеді, әсіресе Қазақстандағы ең төменгі жалақы 100 мың теңге (шамамен $170) екенін ескерсек.

«Алматыдағы билеттер құны Испаниядағы көптеген Чемпиондар лигасы матчтарынан да қымбат. Орташа жалақысы 200 доллардан төмен ел үшін бұл – нағыз сән-салтанат»,

Футбол мерекесі және «Қайрат» үшін үлкен сынақ

Сонымен қатар испан журналисі «Реалдың» Қазақстанға келуін тарихи оқиғаға балайды. Алматылық жанкүйерлер алғаш рет өз алаңында әлемдік деңгейдегі жұлдыздарды – Килиан Мбаппе, Винисиус Жуниор, Джуд Беллингем және басқа да айтулы ойыншыларды көрмек. AS басылымы команданы басқарған Хаби Алонсо бастаған ұжымның екі бағытта шамамен 10 мың шақырым жол ұшатынын ерекше мысалға келтіреді.

«Қайрат» топтық кезеңге жолдама алу үшін «Олимпия Любляна», KUPS, «Слован Братислава» және «Селтикті» тізе бүктіріп, іріктеу кезеңінен сүрінбей өтті. Бірінші турда алматылықтар Лиссабонда «Спортингтен» 1:4 есебімен ұтылған болатын, ал «Реалмен» болатын кездесу олар үшін ең маңызды сын болғалы тұр.

Қазақстандық жанкүйерлер үшін басты сенсация – мадридтік «Реалдың» Алматыға келуі болды. «Қайрат» үй алаңында Чемпиондар лигасын 14 мәрте жеңіп алған әйгілі команданы қабылдайды. «Сливочныйлардан» бөлек, алматылық стадионда «сары-қаралар» бельгиялық «Брюгге», гректік «Олимпиакос» және кипрлік «Пафос» клубтарымен де кездеспек.

Сырт алаңдағы ойындар да алматылық клуб үшін оңайға соқпайды. «Қайрат» италиялық «Интермен», ағылшындық «Арсеналмен», португалиялық «Спортингпен» және даниялық «Копенгаген» клубтарымен кездеседі.

Турнирдің жаңа форматы

2025/26 жылғы маусым Чемпиондар лигасының жаңартылған форматының екінші жылында өтеді. Енді 36 команда соңғы бес жылдағы рейтинг бойынша төрт себетке бөлінеді, әр клуб әр себеттен екі қарсылас алады. Барлығы – сегіз матч: төртеуі үйде, төртеуі сырт алаңда өтеді.

Бір елдің клубтары бұл кезеңде бір-бірімен кездеспейді, ал бір елден бар болғаны екі қарсылас болуы мүмкін.

Ойындар қашан өтеді?

Топтық кезең ойындары 2025 жылдың 16 қыркүйегінен 2026 жылдың 28 қаңтарына дейін өтеді. «Қайраттың» нақты матч күндері 30 тамызға дейін белгілі болады.

«Қайрат» клуб тарихында алғаш рет Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне өтіп, шотландиялық «Селтикті» пенальти сериясында драмалық жеңіске жетті.

Қазақстандық футбол жанкүйерлері тарихи оқиғаға – Алматыдағы «Қайрат» пен «Реалдың» кездесуіне дайындалып жатыр. Бұл қақтығыс жанкүйерлер үшін шын мәнінде ұмытылмас мереке болмақ.

Қазақстандық жанкүйерлер үшін басты сенсация – мадридтік «Реалдың» Алматыға келуі болды. «Қайрат» үй алаңында Чемпиондар лигасын 14 мәрте жеңіп алған әйгілі команданы қабылдайды. «Сливочныйлардан» бөлек, алматылық стадионда «сары-қаралар» бельгиялық «Брюгге», гректік «Олимпиакос» және кипрлік «Пафос» клубтарымен де кездеспек.

Сырт алаңдағы ойындар да алматылық клуб үшін оңайға соқпайды. «Қайрат» италиялық «Интермен», ағылшындық «Арсеналмен», португалиялық «Спортингпен» және даниялық «Копенгаген» клубтарымен кездеседі.

Турнирдің жаңа форматы

2025/26 жылғы маусым Чемпиондар лигасының жаңартылған форматының екінші жылында өтеді. Енді 36 команда соңғы бес жылдағы рейтинг бойынша төрт себетке бөлінеді, әр клуб әр себеттен екі қарсылас алады. Барлығы – сегіз матч: төртеуі үйде, төртеуі сырт алаңда өтеді.

Бір елдің клубтары бұл кезеңде бір-бірімен кездеспейді, ал бір елден бар болғаны екі қарсылас болуы мүмкін.

Ойындар қашан өтеді?

Топтық кезең ойындары 2025 жылдың 16 қыркүйегінен 2026 жылдың 28 қаңтарына дейін өтеді. «Қайраттың» нақты матч күндері 30 тамызға дейін белгілі болады.

«Қайрат» клуб тарихында алғаш рет Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне өтіп, шотландиялық «Селтикті» пенальти сериясында драмалық жеңіске жетті.

Қазақстандық футбол жанкүйерлері тарихи оқиғаға – Алматыдағы «Қайрат» пен «Реалдың» кездесуіне дайындалып жатыр. Бұл қақтығыс жанкүйерлер үшін шын мәнінде ұмытылмас мереке болмақ.

Осындай жағдайда Қазақстан жанкүйерлері үлкен өкініш білдіруде: ұлттық құрама 114-орынға түсіп, бір позиция төмендеді. Қазақстан құрамасы Вьетнам (113-орын) мен Мадагаскардың (115-орын) арасында қалып қойды, бұл өз кезегінде жанкүйерлер тарапынан сынның күшеюіне себеп болды.

«Мойындауымыз керек: қазақ футболына реформа қажет»

Әлеуметтік желілер мен футбол қауымдастықтарында қазақстандық футболға түбегейлі өзгерістер енгізу қажеттігі туралы пікірлер жиі айтыла бастады. Жанкүйерлер ойыншылардың дайындығының ескірген тәсілдері, инфрақұрылымның жетіспеушілігі мен ұлттық біріншіліктегі бәсекенің төмендігін сынға алды.

Бұған дейін қазақ футболы өкілдері Өзбекстанның рейтингте көтерілуін елдің Азия аймағында ойнайтынымен және онда бәсеке төменірек деген уәжбен түсіндіріп келген еді. Алайда соңғы көрсеткіштер бәрін анық көрсетіп тұр — өзбек құрамасы тұрақты дамып келеді.

Өзбекстан халықаралық аренада өз орнын нығайтып жатқанда, Қазақстан әзірге өз әлеуетін толық пайдалана алмай, көршілерінен қалып қою қаупімен бетпе-бет келіп отыр.

FIFA рейтингіндегі үздік 10 құрама (2025 жылғы шілде)

Осындай жағдайда Қазақстан жанкүйерлері үлкен өкініш білдіруде: ұлттық құрама 114-орынға түсіп, бір позиция төмендеді. Қазақстан құрамасы Вьетнам (113-орын) мен Мадагаскардың (115-орын) арасында қалып қойды, бұл өз кезегінде жанкүйерлер тарапынан сынның күшеюіне себеп болды.

«Мойындауымыз керек: қазақ футболына реформа қажет»

Әлеуметтік желілер мен футбол қауымдастықтарында қазақстандық футболға түбегейлі өзгерістер енгізу қажеттігі туралы пікірлер жиі айтыла бастады. Жанкүйерлер ойыншылардың дайындығының ескірген тәсілдері, инфрақұрылымның жетіспеушілігі мен ұлттық біріншіліктегі бәсекенің төмендігін сынға алды.

Бұған дейін қазақ футболы өкілдері Өзбекстанның рейтингте көтерілуін елдің Азия аймағында ойнайтынымен және онда бәсеке төменірек деген уәжбен түсіндіріп келген еді. Алайда соңғы көрсеткіштер бәрін анық көрсетіп тұр — өзбек құрамасы тұрақты дамып келеді.

Өзбекстан халықаралық аренада өз орнын нығайтып жатқанда, Қазақстан әзірге өз әлеуетін толық пайдалана алмай, көршілерінен қалып қою қаупімен бетпе-бет келіп отыр.

FIFA рейтингіндегі үздік 10 құрама (2025 жылғы шілде)