Қазақстанда шампунь, ұнтақ пен косметиканы цифрлық бақылауға алуы мүмкін

Қазақстанда шампунь, кір жуғыш ұнтақ, сабын, тіс пастасы және косметиканы цифрлық бақылауға алу мүмкіндігі қарастырылып жатыр. Елде тұрмыстық химия мен косметикалық өнімдерді таңбалау бойынша пилоттық жоба аяқталды, деп Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі хабарлады.

Бұл әзірге барлық дүкенге бірден міндетті жаңа ереже енгізіледі деген сөз емес. Министрлік пен Бірыңғай таңбалау және тауарларды қадағалау операторы жүйенің нақты өндіріс, қойма және сауда жағдайында қалай жұмыс істейтінін тексерген.

Пилот нәтижесі кейін цифрлық таңбалау бойынша шешім қабылдағанда пайдаланылмақ. Яғни мемлекет алдымен нарықтың техникалық дайындығын, бизнес-процестерге ықпалын және реттеуді қалай өзгерту керегін бағалайды.

Қандай тауарлар тексерілді

Пилотқа тауар тізбегінің әртүрлі буынынан 20 ұйым қатысты. Олардың арасында жеті отандық өндіруші, импорттаушылар, көтерме және бөлшек сауда өкілдері болды.

Жоба аясында 12 технологиялық эксперимент жүргізілді. Қатысушылар сәйкестендіру кодтарын өнімге қалай түсіруге болатынын, мұндай кодтар өндіріс пен айналым процесіне қаншалықты үйлесетінін тексерді.

Сынақ жеті тауар тобына жүргізілген. Олардың ішінде сабын, жуғыш және тазартқыш заттар, макияжға арналған косметика, шаш күтімі құралдары және ауыз қуысына арналған өнімдер бар.

Қарапайым тілмен айтқанда, әңгіме адамдар күн сайын сатып алатын тауарлар туралы болып отыр: шампунь, ұнтақ, крем, тіс пастасы, сабын және үй тазалауға арналған құралдар.

Цифрлық код не үшін керек

Таңбалаудың негізгі мақсаты, әр тауарға бірегей код беру. Сол код арқылы өнімнің өндірушіден немесе импорттаушыдан дүкен сөресіне дейінгі жолын бақылауға болады.

Пилот кезінде жүйенің толық циклі тексерілді: код шығару, өнімдерді біріктіру, тауар қозғалысын бақылау және касса арқылы айналымнан шығару.

Мұндай жүйе нарықты ашық етуге көмектесуі мүмкін. Егер тауар цифрлық тізбек арқылы өтсе, оның қайдан келгенін, кім әкелгенін немесе өндіргенін анықтау жеңілдейді.

Бұл сатып алушыға қалай әсер етуі мүмкін

Тұрмыстық химия мен косметика адамның күнделікті қауіпсіздігімен тікелей байланысты. Бұл өнімдер теріге, шашқа, ауыз қуысына, киімге, ыдысқа және үй ішіндегі тазалыққа қолданылады.

Егер нарықта жалған өнім, сұр импорт немесе шығу тегі күмәнді тауар болса, оны қарапайым сатып алушы әрдайым бірден байқай алмайды. Қаптама таныс көрінуі мүмкін, бірақ өнімнің дүкенге қалай келгенін тексеру қиын.

Цифрлық таңбалау осы мәселені азайтуға бағытталған. Жүйе толық іске қосылса, бақылаушы органдар күмәнді өнімді тезірек анықтай алады, ал сатып алушы тауардың заңды айналымда бар-жоғын тексеруге жақындай түседі.

Бизнес үшін қосымша шығын болуы мүмкін

Ресми өндірушілер мен импорттаушылар үшін таңбалау нарықты заңсыз айналымнан қорғау құралына айналуы мүмкін. Себебі ақ жолмен жұмыс істейтін компаниялар кейде құжаты толық емес немесе есепке дұрыс алынбаған өнімдермен бәсекелесуге мәжбүр болады.

Бірақ егер таңбалау міндетті болып енгізілсе, бизнеске жабдық, есеп жүйесі, цифрлық интеграция және қызметкерлерді оқыту керек болады. Бұл әсіресе шағын және орта компаниялар үшін маңызды мәселе.

Министрлік пилот нәтижелері саланың техникалық дайындығын бағалауға және тұрмыстық химия мен косметика нарығына сай нормативтік ұсыныстар әзірлеуге мүмкіндік бергенін мәлімдеді.

Енді негізгі сұрақ, жаңа жүйе қашан және қандай көлемде енгізіледі. Бір жағынан, ол жалған өнім мен сұр импортқа қарсы құрал бола алады. Екінші жағынан, жаңа талаптар бизнеске шамадан тыс салмақ түсірмеуі керек, өйткені мұндай шығын кейін күнделікті тауар бағасына әсер етуі мүмкін.