20 қарашадан бастап жүргізушілер үшін қандай ережелер өзгерді?
Қазақстанда 20 қарашадан бастап жол ережесі өзгерді. Көлікті жылыту, жылдамдық, электровелосипед пен самокатқа қатысты жаңа талаптар.
Қазақстанда 2026 жылғы 20 қарашадан бастап жол қозғалысы ережелеріне енгізілген өзгерістер күшіне енді. Ішкі істер министрлігі бекіткен түзетулер көлікті қозғалтқышы қосулы күйде қоюға, жүк көліктері мен автобустардың жылдамдығына, электровелосипедтер мен самокаттардың қозғалысына қатысты. Сондай-ақ тұрақтар мен жүргізушісіз автомобильдерге арналған талаптар нақтыланды.
Өзгерістердің бір бөлігі тамыз айында күшіне енген «Жол жүрісі туралы» заңға сәйкес енгізілді. Енді бұл талаптар жол қозғалысы ережелерінде де көрсетілген.
Көлікті қозғалтқышы қосулы күйде қоюға бола ма?
Бұған дейін елді мекендерде қозғалтқышы жұмыс істеп тұрған көлікті тұрғындарға қолайсыздық туғызатындай етіп қоюға тыйым салынған еді. Енді бұл жалпы шектеу жол ережесінен алынып тасталды.
Алайда тұрғын аймақтарға қатысты бөлек талап сақталады. «Тұрғын аймақ» белгісі орнатылған жерде автомобильді қозғалтқышы қосулы күйде тұраққа қоюға болмайды.
Демек, қарапайым қала көшесіндегі тұрақта қозғалтқышты қосып қоюға рұқсат етіледі. Ал тұрғын аймақтарда бұрынғы шектеуді ескеру қажет.
Жүк көліктері мен автобустар жылдамырақ жүре алады
Елді мекендерде жүк автомобильдері мен автобустар үшін негізгі жылдамдық шегі бұрынғыдай 50 км/сағ болып қалады. Бірақ енді арнайы жол белгісі рұқсат етсе, олар жоғары жылдамдықпен қозғала алады.
Мұндай жағдайда ең жоғары жылдамдық 90 км/сағ аспауы тиіс.
Мысалы, Алматыдағы Әл-Фараби даңғылының немесе Шығыс айналма автомобиль жолының 80 км/сағ жылдамдыққа рұқсат берілген бөліктерінде жүк көліктері мен автобустар да осы жылдамдықпен жүре алады.
Ал жылдамдықты өзгеше белгілейтін жол белгісі болмаса, 50 км/сағ шектеуі сақталады.
Электровелосипедтерге мопед талаптары қолданылады
Жаңартылған ережеде велосипед ұғымы нақтыланды. Енді велосипед деп адамның бұлшықет күшімен қозғалатын көлік құралы танылады.
Ал электр қозғалтқышы бар және техникалық сипаттамалары бойынша мопед санатына жататын велосипедтерге мопедтерге арналған талаптар қолданылады.
Мұндай көлікті басқару үшін:
- Көлік құралын тіркеу қажет;
- Мемлекеттік тіркеу нөмірі болуы тиіс;
- А1 санатындағы немесе одан жоғары санаттағы жүргізуші куәлігі керек;
- Қорғаныш шлемін пайдалану міндетті;
- Міндетті сақтандыру және техникалық байқау талаптары орындалуы тиіс.
Мопед санатына жататын электровелосипедпен тротуарларда және жаяу жүргіншілер жолдарында жүруге болмайды. Көліктің нақты санаты оның техникалық сипаттамаларына байланысты анықталады.
Электросамокаттар қай жерде жүре алады?
Электросамокаттарға қатысты қозғалыс тәртібі де нақтыланды. Олар велосипед жолдарымен немесе арнайы велосипед жолақтарымен жүруі керек.
Егер мұндай инфрақұрылым болмаса, белгіленген талаптарды сақтай отырып, жолдың оң жақ шетімен бір қатарда, қоғамдық көлік жолағымен немесе жол жиегімен қозғалуға рұқсат етіледі.
Электросамокаттардың тротуармен жүруіне тыйым 2026 жылғы 25 тамыздан бастап қолданылып келеді. Қарашадағы өзгерістер осы талаптарды жол ережесінде нақтылады.
Ал монодөңгелек, гироскутер, сигвей және электр скейтбордтары шағын электр көлік құралдарының жеке санатына жатады. Оларға автомобиль жүретін жолға шығуға тыйым салынады.
Автотұрақтарда да жол ережесін сақтау міндетті
Жаңартылған құжатта автотұрақ аумағында да жол қозғалысы ережелері қолданылатыны нақты көрсетілді.
Бұл сауда орталықтарының, бизнес орталықтарының және басқа да нысандардың тұрақтарына қатысты. Жүргізушілер жол белгілерін, таңбаларды және қозғалыс тәртібін сақтауы тиіс.
Мұндай аумақта жол-көлік оқиғасы болған жағдайда да жалпы жол қозғалысы ережелері қолданылады.
Жүргізушісіз автомобильдерге арналған ережелер пайда болды
Қазақстанның жол қозғалысы ережелеріне алғаш рет жүргізушісіз автомобильдерге арналған жеке тарау енгізілді.
Мұндай көлік тек алдын ала бекітілген аумақта қозғала алады. Оның бағыты, жылдамдық шектеулері және тоқтайтын орындары арнайы схема бойынша анықталады.
Автомобильдің қозғалысын қашықтан оператор бақылауы керек. Қажет болған жағдайда ол көліктің жылдамдығын төмендетіп немесе қозғалысын тоқтата алады.
Байланыс үзілсе немесе техникалық ақау пайда болса, автомобиль жылдамдығын азайтып, авариялық жарық сигналын қосып, қауіпсіз жерде тоқтауы тиіс.
Бұл өзгеріс жүргізушісіз көліктердің 20 қарашадан бастап Қазақстан жолдарына жаппай шығатынын білдірмейді. Әзірге олардың қозғалысына қойылатын құқықтық талаптар белгіленді.
Ал жүргізушісіз көлікпен жолаушы және жүк тасымалдауды ұйымдастыруға арналған қосымша ережелер 2026 жылғы 27 қарашада күшіне енеді.