Қазақстанда ірі сауда орталықтарына жаңа қауіпсіздік талаптары енгізілді

Қазақстанда 2026 жылғы 14 қыркүйектен бастап ірі сауда-ойын-сауық орталықтарына қойылатын қауіпсіздік талаптары күшіне енді. Жалпы ауданы 20 мың шаршы метрден асатын орталықтар тексеру құралдарымен және кіруді бақылау әрі басқару жүйесімен жабдықталуға тиіс. 

Келушілерді міндетті түрде тексеру тиісті аумақта террористік қауіптілік деңгейі жарияланған кезде жүргізіледі. Ал орталық әкімшілігі қажетті жабдықты алдын ала орнатып, оның пайдалануға дайын болуын қамтамасыз етуі керек.

Жаңа талаптар қандай орталықтарға қатысты?

Жалпы ауданы 20 мың шаршы метрден асатын сауда-ойын-сауық орталықтары терроризмге қарсы қорғау жөніндегі нұсқаулықта жеке 2.5 тобына енгізілген. Әңгіме осы нұсқаулықтың талаптары қолданылатын нысандар туралы болып отыр.

Оларға мынадай талаптар қойылған:

• ғимараттарға, үй-жайларға және жекелеген аймақтарға рұқсатпен кіруді қамтамасыз ететін бақылау және басқару жүйесін орнату;
• кіреберістерді келушілерді тексеруге арналған техникалық құралдармен жабдықтау;
• террористік тұрғыдан осал нысандарды күзетуге құқығы бар лицензияланған күзет ұйымымен шарт жасасу.

Тексеру құралдарына қол және стационарлық металл іздегіштер жатады. Құжатта олардың қауіпсіздігіне және металл заттарды анықтауына қойылатын талаптар да белгіленген.

Келушілерді қай кезде тексереді?

Тиісті аумақта террористік қауіптілік деңгейі белгіленіп, бұл шешім бұқаралық ақпарат құралдары арқылы ресми жарияланғаннан кейін келушілер орталыққа техникалық тексеру құралдары арқылы ғана кіргізіледі.

Тексеру жүргізілетін кіреберістердің саны мен орналасуын әкімшілік ғимараттың ерекшелігіне және адам ағынына қарай анықтайды. Қалған есіктер күзет бақылауымен тек шығу үшін пайдаланылуға тиіс.

Дүкендер, дәмханалар және басқа да орындар арқылы өтетін бөлек кіреберістер осы кезеңде жабылады. Күзет ұйымымен жасалған шартта оларды тексеру құралдарымен жабдықтау немесе шығуды бақылайтын күзет бекетін қою қарастырылса, жұмысын жалғастыра алады.

Әкімшілік шектеулер енгізілгенін және тексеруден өту қажеттігін өз сайтында немесе әлеуметтік желілерінде хабарлауға міндетті. Сондай-ақ келушілерге тексеруді жеңілдету үшін қол жүгінің саны мен көлемін азайту ұсынылуы керек.

Осы шаралар қолданылған кезде тексеруден өтуден немесе қол жүгін көрсетуге бас тартқан адам орталыққа кіргізілмейді. Шектеулер туралы нұсқаулықтан үзінділер кіреберістерге ілінуге тиіс.

Бұйрық бейнебақылауға қатысты талаптарды да нақтылайды. Камералардағы бейнені полицияның жедел басқару орталықтарына немесе аумақтық ішкі істер органдарының кезекші бөлімдеріне беру мүмкіндігі қамтамасыз етілуі керек. Бұл талап жалға берілген алаңдардағы бейнебақылауға да қатысты.