Ерте жыныстық қатынас өмір ұзақтығына әсер ете ме

Жыныстық өмірді ерте бастау қартайған шақтағы денсаулықтың нашарлауымен, физикалық әлсіздікпен және өмір ұзақтығының қысқаруымен байланысты болуы мүмкін. Мұндай қорытындыға Шаньдун университетінің ғалымдары жүздеген мың адамның генетикалық деректерін зерттегеннен кейін келді.

Зерттеу 2026 жылғы наурызда Healthcare and Rehabilitation журналында жарияланды. Авторлар алғашқы жыныстық қатынас жасы мен адамның кейін қалай қартаятынының арасында ықтимал себептік байланыс бар-жоғын тексерген.

Ғалымдар нені анықтады

Зерттеушілер жыныстық өмірді ертерек бастауға генетикалық бейімділігі бар адамдардың жалпы қартаю көрсеткіштері қолайсыздау болғанын анықтады. Оларда қартайған шақтағы физикалық әлсіздік жиірек кездесіп, өмір ұзақтығына қатысты көрсеткіштер төмен болған.

Талдауға адамның өмір сүру ұзақтығы, ата-анасының қанша жыл өмір сүргені, созылмалы аурусыз өткізген кезеңі, өз денсаулығын бағалауы және әлсіздік индексі енгізілген.

Ғалымдар ықтимал байланысты түсіндіретін 145 факторды тексеріп, олардың 34-ін маңызды деп тапқан. Ең үлкен ықпал еткен көрсеткіштердің арасында физикалық әлсіздік, тұрақты жағымсыз көңіл күй, өкпенің созылмалы обструктивті ауруы және зейін тапшылығы мен гиперактивтілік синдромы болған.

Бұл ерте секс адамның өмірін міндетті түрде қысқартады деген сөз емес

Зерттеу нақты адамдарды жасөспірім кезінен қартайғанға дейін бақылаған жоқ. Оның орнына ғалымдар Мендельдік рандомизация әдісін қолданды. Бұл әдіс белгілі бір мінез-құлыққа байланысты генетикалық ерекшеліктерді денсаулық көрсеткіштерімен салыстыруға мүмкіндік береді.

Сондықтан нәтиже жыныстық қатынастың өзі ағзаны тікелей қартайтады деп дәлелдемейді. Ерте жыныстық өмірге бейімділік тәуекелге бару, темекі шегу, психологиялық қиындықтар, әлеуметтік жағдай және басқа да денсаулық факторларымен қатар жүруі мүмкін.

Біздің нәтижелеріміз бір ғана әрекет адамның болашақ денсаулығын толығымен анықтайды дегенді білдірмейді. Олар ерте өмір тәжірибесі психикалық қиындықтармен, созылмалы аурулармен және физикалық мүмкіндіктің төмендеуімен қатар жүруі мүмкін екенін көрсетеді.

Ерте басталған жыныстық өмір қандай қауіптермен байланысты

Бұған дейінгі зерттеулер жасөспірім шақтағы жыныстық қатынастың жыныстық жолмен берілетін инфекциялар, жоспарланбаған жүктілік және психологиялық күйзеліс қаупін арттыруы мүмкін екенін көрсеткен.

Мұндай жағдайлар адамның кейінгі өмір салтына, психикалық денсаулығына және созылмалы аурулардың пайда болуына әсер етуі ықтимал. Ғалымдардың пікірінше, жаңа зерттеу жасөспірімдерге жыныстық сауат, психологиялық қолдау және қауіпсіз мінез-құлық туралы білім берудің маңызын көрсетеді.

Зерттеудің тағы бір шектеуі бар: пайдаланылған генетикалық деректердің басым бөлігі еуропалық текті адамдардан алынған. Сондықтан нәтижені басқа халықтарға, соның ішінде Қазақстан тұрғындарына, өзгеріссіз қолдануға болмайды. Байланысты растау үшін әртүрлі елдер мен этностарды қамтитын қосымша зерттеулер қажет.