SpaceX орбитаға 100 мың Starlink спутнигін шығарғысы келеді

SpaceX АҚШ-тың Федералдық байланыс комиссиясына Starlink Gen3 жаңа буын спутниктерін ұшыруға және пайдалануға рұқсат сұрап өтінім берді. Егер жоба мақұлданса, компания орбитаға 100 мыңға дейін спутник орналастырып, спутниктік интернет желісін тарихтағы ең ірі деңгейге дейін кеңейте алады, деп жазады Data Center Dynamics.

Қазір Starlink әлемдегі ең үлкен спутниктік интернет желісі саналады. Satellitemap.space трекерінің 13 шілдедегі дерегінде орбитада 10 794 белсенді Starlink спутнигі бар деп көрсетілген. Демек, жаңа өтінім мақұлданса, топтама шамамен 9,3 есе ұлғаюы мүмкін.

Gen3 спутниктері не үшін керек

SpaceX-тің негізгі мақсаты, Starlink желісінің жалпы өткізу қабілетін күрт арттыру. Қарапайым тілмен айтқанда, спутник саны көбейген сайын желі бір мезетте көбірек адамға қызмет көрсете алады.

Қазір бір аймақта қолданушы тым көп болса, әр спутникке түсетін жүктеме артады. Бұл жылдамдықтың төмендеуіне, кешігудің өсуіне немесе байланыс сапасының тұрақсыз болуына әсер етуі мүмкін.

Gen3 жүйесі осы мәселені шешуге бағытталған. Data Center Dynamics мәліметінше, жаңа буындағы бір спутник Жерге дерек жіберу бойынша 1 Тбит/с дейін өткізу қабілетін бере алады. Бұл Gen2 спутниктерімен салыстырғанда шамамен 10 есе жоғары көрсеткіш.

Жылдамдық бірден 10 есе өспейді

Бірақ бұл әр қолданушының интернеті автоматты түрде 10 есе жылдамдайды деген сөз емес. Нақты жылдамдық елге, тарифке, терминал түріне, жердегі станцияларға, ауа райына және бір аймақтағы абонент санына байланысты болады.

100 мың спутниктен тұратын желі толық іске қосылса, Starlink ең алдымен өткізу қабілетін арттырады. Яғни жүйе көбірек қолданушыны көтере алады, үлкен жүктеме кезінде тұрақтырақ жұмыс істейді және интернет жоқ немесе әлсіз өңірлерде байланыс сапасын жақсарта алады.

Gen3 спутниктері толық іске қосылған жағдайда Starlink көпгигабиттік спутниктік интернетке жақындай түсуі мүмкін. Бұл әсіресе шалғай елді мекендер, теңіздегі кемелер, ұшақтар, төтенше жағдай қызметтері және оптикалық интернет тарту қиын аймақтар үшін маңызды.

Бұл жоба бірден іске аспайды

Әзірге бұл дайын ұшыру жоспары емес, реттеушіге берілген өтінім. АҚШ-тың Федералдық байланыс комиссиясы оны мақұлдауы керек, ал мұндай ірі жобаға қатысты техникалық, экологиялық және орбиталық қауіпсіздік мәселелері қаралады.

Жаңа спутниктер қазіргі Starlink аппараттарынан әлдеқайда ірі болуы мүмкін. Space.com мәліметінше, Gen3 спутниктерінің әрқайсысының салмағы шамамен 2 000-2 500 килограмм, ал күн панельдері ашылғандағы ауданы 300-400 шаршы метрге жетуі ықтимал.

Мұндай аппараттарды жаппай ұшыру үшін SpaceX-ке Falcon 9 зымырандарынан бөлек Starship жүйесі қажет болуы мүмкін. Falcon 9 қазіргі Starlink спутниктерін ондаған данадан алып шыға алады, бірақ Gen3 аппараттары әлдеқайда ауыр.

Орбитадағы кептеліс мәселесі күшейеді

100 мың спутник интернет сапасын жақсартуы мүмкін, бірақ бұл жобаға қатысты алаңдаушылық та аз емес. Төмен орбитада аппарат саны көбейген сайын ғарыштағы қозғалысты басқару қиындайды.

Астрономдар бұрыннан спутниктердің түнгі аспандағы жарық іздеріне, телескоп бақылауларына және радиоастрономияға ықпалы туралы айтып келеді. Экологиялық ұйымдар спутниктердің атмосферада жануы мен зымыран ұшыру санының артуы да қосымша зерттеуді қажет етеді деп санайды.

SpaceX бұған дейін спутниктердің жарықтығын азайту және орбитадан қауіпсіз түсіру бағытында жұмыс істеп жатқанын мәлімдеген. Дегенмен 100 мың аппараттан тұратын жүйе бұрынғы жобалардан әлдеқайда үлкен болғандықтан, оған қатысты талқылау да ұзақ болуы мүмкін.

Қазақстан үшін неге қызық

Қазақстанда кең аумақ, сирек қоныстанған ауылдар, даладағы өндіріс нысандары және интернет тарту қиын өңірлер көп. Сондықтан спутниктік интернеттің дамуы ел үшін маңызды бағыттардың бірі болып қала береді.

Егер Starlink Gen3 толық іске қосылып, реттеуші рұқсаттар шешілсе, мұндай желі шалғайдағы үйлерге, фермерлік шаруашылықтарға, экспедицияларға, жол бойындағы нысандарға және апат кезіндегі байланысқа пайдалы болуы мүмкін.

Әзірге SpaceX-тің 100 мың спутник жоспары болашаққа арналған үлкен өтінім ретінде қаралуы керек. Бірақ мақұлданып, техникалық жағынан орындалса, Starlink жай ғана шалғай аймақтарға арналған интернет емес, бүкіл әлемдік байланыс инфрақұрылымының ең ірі бөліктерінің біріне айналуы мүмкін.