Akon 6 млрд долларлық қала салмақ болды: сегіз жылдан кейін жерде не қалды

Әнші әрі кәсіпкер Akon 2018 жылы Сенегалда құны шамамен 6 млрд доллар болатын футуристік қала салатынын жариялаған еді. Арада сегіз жыл өткенде зәулім үйлердің, ауруханалар мен қонақүйлердің орнына аумақта бір ғана аяқталмаған бетон ғимарат тұр. Сенегал билігі бастапқы Akon City жобасының тоқтатылғанын 2025 жылғы шілдеде растады, деп хабарлады BBC.

Сенегалдың туристік аумақтарды дамыту жөніндегі мемлекеттік компаниясы Sapco-ның басшысы Серинь Мамаду Мбуптың айтуынша, тараптар тым ауқымды жоспардың орнына жүзеге асыруға болатын жаңа жоба дайындауға келіскен. Оның нақты қандай нысандардан тұратыны әзірге жарияланған жоқ.

Akon City жобасы енді жоқ.

Қала «африкалық Вакандаға» ұқсауы керек еді

Akon-ның шын аты Алиан Бадара Тиам. Ол АҚШ-та туғанымен, балалық шағының бір бөлігін Сенегалда өткізген. Әнші жеке қала салу идеясын 2018 жылы таныстырды. Ал жобаның ресми тұсаукесері мен алғашқы тасын қою рәсімі 2020 жылы өтті.

Қаланы Атлант мұхитының жағасындағы Мбодьен ауылы маңында, Сенегал астанасы Дакардан шамамен 100 шақырым жерде салу жоспарланған.

Сәулеттік суреттерде иілген шыны мұнаралар, сәнді қонақүйлер мен ерекше пішіндегі ғимараттар көрсетілді. Сол себепті жобаны Marvel фильмдеріндегі ойдан шығарылған Ваканда мемлекетімен жиі салыстырған.

Akon City аумағында мына нысандар салынуы керек еді:

• тұрғын үйлер мен қонақүйлер;
• сауда орталықтары;
• аурухана кешені;
• мектептер мен университеттер;
• полиция бөлімшесі;
• киностудиялар мен технологиялық орталық;
• күн электр станциясы;
• жолдар мен коммуналдық желілер.

Қала жаңартылатын энергиямен қамтамасыз етіледі деп жоспарланды. Ал тұрғындар тауарлар мен қызметтер үшін әншінің өзі шығарған Akoin криптовалютасымен төлем жасауы керек болған.

Жобаға нақты қанша жер берілді

Akon City туралы жарияланымдарда қаланың аумағы әртүрлі көрсетілді. Кей деректерде 55 гектар, енді бірінде 504 немесе 800 гектар деп жазылған.

Reuters мәліметінше, билікпен жасалған алғашқы келісім тек 55 гектар жерді қамтыған. Қаланы кейін 504 гектарға дейін кеңейту көзделді. Ал жобаны таныстырған KE International компаниясы оның жалпы аумағын шамамен 800 гектар деп жарнамалаған.

Құрылыс алдымен 55 гектарлық аумақта басталуы керек еді. Алайда 2024 жылы Sapco толыққанды жұмыс қайта жанданбаса, бөлінген жердің 50 гектарын мемлекетке қайтару туралы ескерту жасады.

6 млрд доллар құрылысқа жұмсалған жоқ

Жарияланған 6 млрд доллар жобаның болжамды жалпы құны еді. Бұл қаржының толық жиналғанын немесе құрылысқа жұмсалғанын дәлелдейтін ашық дерек жоқ.

2020 жылы KE International өкілі инвесторлардан шамамен 4 млрд доллар қаржы табылғанын мәлімдеген. Бірақ инвесторлардың толық тізімі жарияланбады.

Le Monde жазуынша, жобаға қатысқан кейбір адамдар қаржыландыру туралы көптеген уәденің нақты инвестицияға айналмағанын айтқан.

Аумақта бір ғана аяқталмаған ғимарат бар

2020 жылғы салтанатты рәсімнен кейін құрылыс орнында ұзақ уақыт бойы тек естелік тас тұрған. 2023 жылдың басында жұмысшылар иілген пішінді ғимараттың бетон қаңқасын көтерді. Ол болашақ қаланың келушілерді қабылдау орталығы болуы керек еді.

Осыдан кейін ауқымды құрылыс іс жүзінде тоқтап қалды. Жоба тоқтатылған кезде аумақта тұрғын үйлер, жолдар, электр желісі, аурухана немесе таныстырылымда көрсетілген өзге нысандар болмаған.

Akon Мбодьен тұрғындарына арналған бірнеше шағын жобаны жеке қаржыландырды. Олардың қатарында баскетбол алаңы, жастар орталығы және футбол алаңының қоршауы бар. Бірақ бұл нысандар футуристік қаланың негізгі құрылысына кірмеген.

Akon City неге салынбады

Жобаның мерзімі бірнеше рет өзгертілді. Алғашқы кезеңді 2023 жылы аяқтау жоспарланған. Кейін ол 2025 жылға, одан соң 2026 жылға шегерілді.

Құрылыстың тоқтауына қаржыландырудың расталмауы, басқарудағы қателіктер және жұмыстың ұзақ уақыт жүрмеуі себеп болды. Akon бұған дейін жобаны басқару кезінде қателік кеткенін мойындап, жауапкершілікті өз мойнына алған.

2022 жылы әншінің бұрынғы іскер серіктесі Девин Стивенс АҚШ-тағы сот дауы кезінде Akon City мен Akoin криптовалютасында қаржы пирамидасының белгілері болуы мүмкін екенін мәлімдеді. Akon өкілдері бұл айыптауларды жоққа шығарды.

Сенегал билігі Akon City жобасын ресми түрде қаржы пирамидасы деп таныған жоқ. Мұндай қорытынды шығарған сот шешімі де жарияланбаған. Бастапқы жоспар құрылыс жұмыстарының тоқтауы мен инвестиция тартудағы қиындықтардан кейін жабылды.

Жер телімі енді туризм үшін пайдаланылуы мүмкін

Sapco Akon-мен ынтымақтастықты толық тоқтатпаған. Тараптар фантастикалық мегаполистің орнына жүзеге асыруға болатын жаңа жоба әзірлемек.

Мбодьен аумағы Атлант мұхитының жағасында орналасқандықтан, оны қонақүйлері мен демалыс орындары бар туристік аймаққа айналдыруы мүмкін. Дегенмен жаңа жоспардың құны, мерзімі және нақты құрылыстары әлі жарияланған жоқ.

Ал бастапқы Akon City жобасынан сәулеттік суреттер, естелік тас және аяқталмаған қабылдау орталығы ғана қалды. Жеке криптовалютасы, күн электр станциясы мен футуристік мұнаралары бар қала таныстырылымнан нақты құрылысқа өте алмады.