Алматының 40 пайызы су тапшылығын сезінуі мүмкін

Алматыда 2040 жылға дейін су жүйесін дамыту жоспары бекітілді. Қалада қазірдің өзінде аумақтардың шамамен 40 пайызы суды көп тұтынатын уақытта тапшылық сезінеді, ал 2040 жылға қарай мегаполис халқы 3,6 млн адамға жетуі мүмкін, деп хабарлады Алматы мәслихаты.

Бұл жай ғана коммуналдық жаңарту емес. Алматы жыл сайын үлкейіп келеді, жаңа тұрғын аудандар салынып жатыр, ал ескі құбырлар мен су тарту нысандары көп жерде бұрынғы жүктемеге есептелген.

Сондықтан су тапшылығы әсіресе жазда, таңертең және кешкі қарбалас уақытта қатты сезіледі. Мәслихат бекіткен жоспар ауызсу жүйесін де, кәріз инфрақұрылымын да қатар жаңартуға бағытталған.

Қала неге суға қысым көріп отыр

Алматыда су жүйесіне түсетін салмақ жыл сайын артып келеді. Оған халық санының көбеюі, жаңа тұрғын үй кешендерінің салынуы және қаланың тау бөктері мен батыс бағытқа қарай кеңеюі әсер етіп отыр.

Инфрақұрылымның бір бөлігі бұрынғы жүктемеге есептелген. Құбырлар ескірген сайын апат қаупі де артады, ал су көп пайдаланылатын уақытта қысым төмендеуі мүмкін.

Қала билігі су тапшылығы бар аймақтарды азайту үшін жаңа су көздерін іске қосып, ескі желілерді кезең-кезеңімен жаңартуды жоспарлап отыр.

Қандай нысандар салынады

Жоспар бойынша Алматыда «Ақсай», «Қарғалы» және «Нұрлытау» сүзгі станцияларын іске қосу қарастырылған. Сонымен бірге Талғар су құбырларын реконструкциялау көзделген.

Бұл нысандар қаланың өсіп жатқан аудандарына қосымша су беруге көмектесуі керек. Әсіресе жаңа тұрғын үй құрылысы көп жүріп жатқан аумақтар үшін мұндай жобалардың маңызы жоғары.

Қала жер асты су көздерін де көбірек пайдалануды жоспарлап отыр. «Сайран» және «Барлық» жаңа су тарту учаскелері салынып, олардың жалпы қуаты тәулігіне 43,2 мың текше метр болуы мүмкін.

2450 шақырымнан астам желі жаңартылады

2040 жылға дейін Алматыда 2450 шақырымнан астам су құбыры желісін салу және жаңарту жоспарланған. Бұл жоспардың ең маңызды бөлігі, өйткені су көзі болған күннің өзінде ескі немесе шамадан тыс жүктелген құбырлар суды қажетті көлемде жеткізе алмауы мүмкін.

Бірінші кезеңде 442,5 шақырым қолданыстағы желіні реконструкциялау және 745 шақырым жаңа су құбырын салу көзделген. Екінші кезеңде 885 шақырым желі жаңартылып, тағы 378 шақырым желі салынады.

Желілерді жаңарту су қысымын тұрақтандыруға, апат санын азайтуға және судың жолда жоғалуын қысқартуға бағытталған.

Кәріз жүйесі де кеңейеді

Су мәселесі тек ауызсумен шектелмейді. Қала өскен сайын кәріз жүйесіне де салмақ түседі. Қазір Алматыдағы кәріз желілерінің жалпы ұзындығы 2343 шақырым, ал тазарту құрылыстарының қуаты тәулігіне 640 мың текше метрге жетеді.

Жоспар бойынша тазарту құрылыстарының қуаты тәулігіне 960 мың текше метрге дейін ұлғайтылады. Ол үшін өнімділігі 320 мың текше метр болатын жаңа блок салынбақ.

Сондай-ақ ұзындығы 35 шақырым болатын Батыс кәріз коллекторы және агломерациядан сарқынды су әкетуге арналған үш жаңа қала сыртындағы коллектор салу қарастырылған.

Суды үнемдеу де жоспардың бір бөлігі

Алматы су тапшылығын тек жаңа құрылыс арқылы шешуді көздеп отырған жоқ. Қала бір тұрғынға шаққандағы орташа тәуліктік су тұтынуды 2040 жылға қарай 271 литрден 240 литрге дейін азайтқысы келеді.

Оған желілердегі шығынды қысқарту, ақылды есептегіштер енгізу және су жүйесін цифрлық басқару арқылы қол жеткізу жоспарланған.

Цифрлық басқару желідегі жүктемені нақты көруге, апат болған жерді тез анықтауға және суды аудандар арасында тиімді бөлуге көмектесуі керек.

Қала билігі жоспардың түпкі мақсаты ретінде Алматы тұрғындарын сапалы ауызсумен толық қамту, су тапшылығы бар аудандарды жою, апаттылықты азайту және су шығынын қысқартуды атап отыр.