Brent 71 доллардан төмен түсті: мұнай арзандаса, теңгеге не болады

2 шілдеде мұнай бағасы тағы төмендеді: Brent баррелі 71 доллардан төмен түсіп, WTI де арзандады. Нарық АҚШ пен Иранның Дохадағы жанама келіссөздерінен кейін Ормуз бұғазы маңындағы қауіп азайды деп қабылдады, деп хабарлады Reuters.

Reuters дерегінше, Brent фьючерстері 70,80 долларға дейін, ал америкалық WTI 67,74 долларға дейін төмендеген. Екі негізгі мұнай маркасы бұған дейінгі сессияда да 1 пайыздан аса арзандап, соңғы төрт айдағы ең төмен деңгейге жақындады.

Бұл Қазақстан үшін сыртқы жаңалық қана емес. Мұнай бағасы экспорттық түсімге, валюта нарығындағы ұсынысқа, теңгеге қатысты күтімге және бюджет кірістеріне әсер ететін негізгі факторлардың бірі болып қала береді.

Нарық неге тыныштала бастады

Катар Сыртқы істер министрлігінің өкілі АҚШ пен Иран арасындағы жанама келіссөздерде «оң ілгерілеу» болғанын мәлімдеген. Әңгіме маусымдағы соғысты тоқтатуға қатысты меморандум және Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасы мәселелері туралы болған.

Ормуз бұғазы әлемдік мұнай нарығы үшін ең сезімтал бағыттардың бірі саналады. Reuters жазуынша, соғысқа дейін әлемдік мұнай жеткізілімінің шамамен бестен бірі осы жолмен өткен.

Сондықтан бұғаз ашық болып, мұнай тасымалы жалғасса, трейдерлер бағаға қосылған геосаяси тәуекелді азайта бастайды. Басқаша айтқанда, нарық ең нашар сценарийдің ықтималдығы төмендеді деп отыр.

Мұнайға тек саясат емес, ұсыныс та қысым жасап тұр

Бағаның түсуіне келіссөздер ғана әсер еткен жоқ. Reuters дерегінше, ОПЕК+ елдері жексенбі күнгі кездесуде тамыз айынан бастап өндіріс көлемін тағы арттыруды талқылауы мүмкін.

Мұнай көбірек өндірілсе, ал Ормуз арқылы тасымал тоқтамаса, нарықта артық ұсыныс пайда болады деген қауіп күшейеді. Мұндай жағдайда сатушылар арасындағы бәсеке өсіп, бағаға қысым түседі.

Дегенмен толық тыныштық орнады деуге ерте. АҚШ пен Иран әзірге түпкілікті бейбіт келісімге келген жоқ. Егер Ормуз бұғазы бойынша дау қайта ушықса, мұнай нарығында жүйке тағы күшеюі мүмкін.

Қазақстан үшін басты сұрақ теңге мен бюджетте

Қазақстан мұнай экспорттаушы ел болғандықтан, Brent бағасының әр қозғалысы ішкі нарықта да назарда болады. Мұнай қымбат болса, экспорттаушылар көбірек валюталық түсім әкеледі. Бұл теңгеге қосымша қолдау болуы мүмкін.

Ал мұнай ұзақ уақыт арзандаса, мұндай қолдау әлсірейді. Бірақ бұл теңге бірден құнсызданады деген сөз емес. Курсқа импорт көлемі, салық төлемдері, Ұлттық банктің операциялары, доллар сұранысы және жалпы нарық көңіл күйі қатар әсер етеді.

Бюджет үшін де бір күндік құбылу емес, бағаның қанша уақыт сол деңгейде қалатыны маңызды. Brent-тің 71 доллардан төмен түсуі өз алдына үлкен дабыл емес, бірақ төмен баға ұзаққа созылса, мұнай кірістеріне қатысты болжамдар сақтықпен қайта қаралуы мүмкін.

Қазір нарық АҚШ пен Иран арасындағы диалогты тәуекелдің азаюы ретінде қабылдап отыр. Бұл тұтынушы елдер үшін жақсы жаңалық болуы мүмкін, ал Қазақстан сияқты мұнай экспорттаушы елдер үшін мұнай кірісіне қатысты үмітті тым көтермеу керегін еске салады.