Қазақстан Қытайдан бензинді бажсыз әкелуі мүмкін

Қазақстан бензин, дизель және авиациялық отын импортына кедендік бажды бір жылға нөлге дейін түсіруді жоспарлап отыр. Бұл шешім елге Қытай сияқты ЕАЭО-дан тыс мемлекеттерден жанармай әкелуді жеңілдетуі мүмкін, Сауда және интеграция вице-министрі Жанель Кушукова айтты.

Әңгіме қазіргі жеткізушілерді толық ауыстыру туралы емес. Негізгі мақсат, сұраныс өссе немесе кейбір жанармай түрі тапшы болса, Қазақстанда қосымша жеткізу арнасы болуы керек.

Қай отын түрлеріне қатысты

Жоспар бойынша нөлдік баж бензинге, дизель отынына және авиациялық отынға қолданылуы мүмкін. Бұл тәртіп бір жылға енгізіледі деп қарастырылып жатыр.

Кушукованың айтуынша, мәселе нақты көлемде емес, импорттық баж мөлшерін төмендетуде. Яғни елге қанша отын керек болса, нарық қажеттілігіне қарай сонша көлем әкелінуі мүмкін.

Бұл тетік Еуразиялық экономикалық комиссия деңгейінде пысықталып жатыр. Себебі Қазақстан ЕАЭО құрамында, ал үшінші елдерден келетін тауарларға қатысты кедендік баж тек ұлттық деңгейде ғана шешілмейді.

Неге Қытай аталып отыр

Қазақстан үшін негізгі жанармай жеткізушілердің бірі Ресей болып қала береді. Бірақ көрші елдегі ГСМ нарығындағы тәуекелдер мен ішкі сұраныс өсетін кезеңдер қосымша бағыттарды алдын ала қарастыруға итермелейді.

Қытай осы тұрғыда ықтимал балама көздердің бірі ретінде аталып отыр. Географиялық жағынан жақын болуы да маңызды, бірақ түпкі шешім жеткізу шарттарына, бағаға, логистикаға және ЕАЭО аясындағы келісімдерге байланысты болады.

Бұл бензин бағасын түсіре ме

Жүргізушілер үшін бұл жаңалық жанармай бекеттеріндегі баға бірден төмендейді деген сөз емес. Кедендік баж бағаның бір бөлігі ғана.

Соңғы бағаға сатып алу құны, тасымал шығыны, валюта бағамы, жеткізушілердің шығыны және ішкі нарықтағы реттеу әсер етеді. Сондықтан нөлдік баж ең алдымен тапшылық қаупін азайтатын сақтандыру тетігі ретінде көрінеді.

Егер ел ішінде ГСМ жетіспеушілігі байқалса, Қазақстан жанармай экспортын шектеуі де мүмкін. Мұндай шара ішкі нарықтағы қажетті көлемді ұстап тұру үшін қолданылады.

Қазір түпкілікті шарттар әлі бекітілген жоқ. Соңғы шешім ЕАЭО аясындағы келіссөздер мен уәкілетті органдардың шешіміне байланысты болады.