Қазақстан су тасқынын әуеден болжауды көздеп отыр

Қазақстан мен АҚШ қар жамылғысын әуеден бақылау арқылы көктемгі су тасқынын ертерек болжау мүмкіндігін талқылап жатыр. Алғашқы кезеңді Жабай өзені бассейнінде өткізу жоспарланғаны Kazinform материалында айтылды.

Жобаның негізгі мақсаты, көктемде қай жерде қар көп жиналғанын және оның қанша суға айналуы мүмкін екенін дәлірек түсіну. Мұндай дерек тасқын қаупі бар өңірлерге алдын ала дайындалуға көмектесуі мүмкін.

Қар қоры ұшақпен өлшенуі мүмкін

Су ресурстары және ирригация вице-министрі Аслан Абдраимов Dynamic Aviation және Airborne Snow Observatories Inc. компанияларының өкілдерімен кездесті. Бұл компаниялар қар жамылғысын авиациялық мониторинг арқылы бақылауға маманданған.

Тараптар өзен бассейндері бойынша дерек жинау, картографиялық материалдар дайындау, көктемгі ағынды болжау және тасқын қаупі туралы ерте ескерту мүмкіндіктерін қарастырған.

Жиналған ақпаратты министрліктің қолданыстағы модельдері мен ақпараттық жүйелеріне енгізу жоспарланып отыр. Яғни бұл жеке тұрған жоба емес, су ресурстарын басқару жүйесіне қосылатын құрал болуы мүмкін.

Алғашқы сынақ Жабай өзенінен басталмақ

Бағдарламаның бірінші кезеңі Жабай өзені бассейніне бағытталуы мүмкін. Онда авиациялық технологиялар арқылы қар жамылғысы жоғары дәлдікпен өлшеніп, алынған деректер министрліктің қолданыстағы жүйелеріне енгізіледі.

Бұл кезеңде тек өлшеу жұмыстары ғана емес, әдістемені тексеру, қазақстандық мамандарды дайындау және технологияны басқа өңірлерге кеңейту қаншалықты тиімді екенін бағалау көзделген.

Кейін мониторинг басқа да маңызды су жинау бассейндері мен өңірлерге таралуы мүмкін. Ұзақ мерзімде мұндай деректер су қоймаларын пайдалану, су ресурстарын басқару және тасқын қаупін азайту үшін қолданылуы ықтимал.

Қазақстан үшін бұл неге маңызды

Қазақстанда көктемгі паводок тек қардың көп түсуіне байланысты емес. Қауіпке күннің күрт жылынуы, өзен арналарының жағдайы, су қоймаларының дайындығы және жергілікті қызметтердің жұмысы да әсер етеді.

Сондықтан қар қоры туралы нақты дерек ерте алынған сайын, өңірлерде жолдарды, көпірлерді, ауылдарды және ауыл шаруашылығы алқаптарын қорғауға көбірек уақыт болады.

Қазақстан үшін заманауи деректер ғана емес, алдын ала басқарушылық шешім қабылдауға мүмкіндік беретін практикалық құрал да маңызды.

Әзірге бұл дайын іске қосылған жүйе емес. Тараптар Қазақстан аумағында жобаны кезең-кезеңімен жүзеге асырудың келесі қадамдарын талқылауды жалғастыруға келісті.