Қазақстандағы көлік жуу орындарының тек 15 пайызы жаңа талапқа дайын

Қазақстандағы 2602 көлік жуу орнының тек 389-ы, яғни шамамен 15 пайызы пайдаланылған суды тазалап, қайта қолданатын жүйемен жабдықталған. Жаңа Су кодексіне сәйкес, қалған кәсіпкерлер де айналымды сумен жабдықтауға кезең-кезеңімен көшуі керек. Бұл талап көлік жуу орындарымен қатар кір жуатын орындарға, химиялық тазалау кәсіпорындары мен моншаларға да қатысты.

Айналымды сумен жабдықтау жүйесі көлік жуғаннан кейін қалған суды жинап, оны құмнан, кірден, мұнай өнімдері мен жуғыш заттардың қалдығынан тазартады. Содан кейін су қайтадан жұмысқа пайдаланылады.

«Астана су арнасы» кәсіпорнының есебінше, мұндай технология таза су шығынын 70-80 пайызға дейін азайтуға мүмкіндік береді.

Кәсіпкерлерге жеті жыл уақыт берілді

Жаңа талап барлық кәсіпорынға бірден енгізілмейді. Көлік жуу орындары мен басқа да су көп пайдаланатын нысандарға жеті жылдық өтпелі кезең қарастырылған.

• алғашқы екі жылда кәсіпкерлер жаңа жүйеге көшу жоспарын дайындауы керек;
• келесі бес жылда қажетті жабдықты сатып алып, нысанды қайта құрып, жүйені толық іске қосуы тиіс.

Сумен жабдықтаушы ұйымдар нысандарды желіге қосуға техникалық шарт берген кезде айналымды немесе қайталама сумен жабдықтау жүйесінің бар-жоғын ескереді. Жаңадан ашылатын көлік жуу орындары мұндай жүйеге көшу жоспарын бірден көрсетуге міндетті.

Ең көп дайын нысан Алматыда

«Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасының мәліметінше, суды қайта пайдалану жүйесі бар көлік жуу орындарының басым бөлігі үш өңірде орналасқан:

• Алматыда 183 нысан;
• Атырау облысында 88 нысан;
• Астанада 50 нысан.

Ел бойынша барлығы 389 көлік жуу орны талапқа сай жабдықталған. Қалған өңірлерде жаңа технологияға көшу баяу жүріп жатыр.

Бір ғана қондырғы 1,9 млн теңге тұруы мүмкін

Кәсіпкерлер үшін негізгі шығын тек су тазалайтын сүзгіні сатып алумен шектелмейді. Нысанда пайдаланылған суды жинайтын бөлек резервуар, сорғылар, құбырлар және жергілікті тазалау жүйесі қажет болуы мүмкін.

Астанадағы көлік жуу орнының иесі Арман Қайроллаұлының айтуынша, тазалау қондырғысының өзі шамамен 1,9 млн теңге тұрады. Бұл сомаға резервуар салу, жабдықты орнату және нысанды қайта құру шығындары кірмейді.

Жүйені орнатуға кететін жалпы қаражат көлік жуу орнының көлеміне, тәуліктік қуатына, тазалау деңгейіне және автоматтандыру мүмкіндігіне байланысты болады.

Қазір көлік жуу орындарын қайта жабдықтауға арналған арнайы мемлекеттік субсидиялар немесе жеңілдетілген несиелер қарастырылмаған. «Атамекен» су үнемдейтін технология енгізетін кәсіпкерлерге экономикалық қолдау тетіктерін қарастыруды ұсынды.

Жаңа талап не үшін енгізіліп жатыр

Қазақстан жыл сайын шамамен 25 млрд текше метр су пайдаланады. Елдегі сегіз су бассейнінің жетеуі трансшекаралық болғандықтан, су қорының едәуір бөлігі Қазақстаннан тыс жерде қалыптасады.

Су ресурстары және ирригация министрлігінің болжамынша, қазіргі тұтыну көлемі сақталып, климаттың өзгеруі жалғаса берсе, 2040 жылға қарай елдегі су тапшылығы 12-15 млрд текше метрге жетуі мүмкін.

Жаңа ереже көлік жуу орнының клиенттеріне тікелей міндет жүктемейді. Негізгі шығын кәсіпкерлерге түседі. Жабдық пен қайта құруға жұмсалатын қаражаттың қызмет бағасына әсер етуі әр нысанның жағдайына байланысты болады.