Қазақстанда тәтті сусындарға жаңа салық салынуы мүмкін

Қазақстанда қант қосылған сусындарға салық енгізу мәселесі қайта талқыланып жатыр. Бұл тақырып 3 шілдеде вице-премьер, ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин мен Anadolu Group басқарма төрағасы Камиль Сулейман Языджидің кездесуінде көтерілді, деп хабарлады үкіметтің баспасөз қызметі.

Әзірге бұл дайын шешім емес. Үкіметтің хабарламасында салықтың енгізілетіні нақты айтылмаған, мәселе Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының ұсынымдарын ескере отырып, Денсаулық сақтауды дамыту тұжырымдамасы аясында талқыланып жатқаны көрсетілген.

Кездесуде қандай мәселелер қозғалды

Anadolu Group Қазақстанда 1994 жылдан бері жұмыс істейді. Қазір топ елде Efes Kazakhstan және Coca-Cola Алматы Боттлерс кәсіпорындары арқылы танымал.

Үкіметтің дерегінше, компаниялар Қазақстан экономикасына шамамен 1 млрд доллар инвестиция салған. Елде бес өндірістік алаң құрылған, 2013 жылдан бері 360 млрд теңге салық төленген, ал тікелей және жанама жұмыс орындарының саны 10 мыңнан асады.

Кездесуде өндірісті дамыту, алкоголь өнімдерінің жекелеген түрлеріне қатысты акциз саясаты, тауарларды цифрлық таңбалау және қант қосылған сусындарға ықтимал салық мәселелері талқыланды.

Тәтті сусын салығы не үшін қажет болуы мүмкін

Мұндай салықтың негізгі уәжі әдетте халық денсаулығымен байланыстырылады. Мемлекеттер қантты көп тұтынуды азайту үшін тәтті газдалған сусындарға, шырындарға немесе басқа да қант қосылған өнімдерге қосымша салық енгізуі мүмкін.

Қазақстанда бұл идея қазір талқылау деңгейінде тұр. Серік Жұманғарин үкімет бизнес өкілдерімен диалогқа ашық екенін айтқан.

Нарық үшін бұл сезімтал тақырып. Егер салық енгізілсе, өндірушілердің шығыны артуы мүмкін. Мұндай жағдайда компаниялар бағаны қайта қарауы, өнім құрамын өзгертуі немесе қант мөлшері төмен сусындарға көбірек көңіл бөлуі ықтимал.

Маркировка да күн тәртібінен түскен жоқ

Кездесуде цифрлық таңбалау жүйесі де сөз болды. Жұманғариннің айтуынша, маркировканы енгізу мерзімін кейінге шегеру ірі өндірушілердің пікірін ескере отырып қабылданған. Бұл бизнеске жаңа талаптарға дайындалуға уақыт береді.

Цифрлық таңбалау тауардың өндірістен дүкен сөресіне дейінгі жолын бақылауға мүмкіндік береді. Бірақ бизнес үшін бұл тек код басу ғана емес, қойма, касса, есеп жүйесі және жабдық жағынан қосымша дайындықты талап етеді.

Қазақстанды экспорттық алаңға айналдыру идеясы бар

Anadolu Group өкілдері Қазақстанда шығарылатын өнімдерді Еуразиялық экономикалық одақ және Орталық Азия елдеріне жеткізу үшін экспорттық хаб құру мүмкіндігін де қарастыруда.

Сонымен қатар компания өкілдері кейбір елдерде сұраныс бар болғандықтан, сыра өнімін ПЭТ қаптамада тек экспорт үшін шығару мүмкіндігін көтерген. Вице-премьер бұл мәселе қаралып жатқанын айтты.

Үкімет мұндай өзгерістер ұлттық заңнамада тек өнім сыртқы нарыққа арналған жағдайда ғана қаралатынын мәлімдеді.

Сатып алушылар үшін басты сұрақ бағаға тіреледі

Қазір тәтті сусындарға жаңа салық енгізу туралы нақты шешім жоқ. Бірақ мұндай бастаманың талқылануы нарыққа белгі береді: алдағы уақытта өндірушілерге де, дүкендерге де жаңа талаптар пайда болуы мүмкін.

Егер қант қосылған сусындарға салық енгізілсе, бұл кейбір өнімдердің бағасына әсер етуі ықтимал. Ал цифрлық таңбалау кеңейсе, бизнес тауар қозғалысын есепке алуды тереңірек реттеуге мәжбүр болады.

Кездесуде отандық қант өндірісін дамыту мәселесі де қозғалды. Жұманғарин Жамбыл облысында ірі қант кластерін құру жобасы туралы айтты. Үкіметтің есебінше, бұл алдағы жылдары қант өндірісін арттырып, қайта өңдеу кәсіпорындарын жергілікті шикізатпен қамтамасыз етуге көмектесуі тиіс.