Қарбыздың тәттілігін енді қағып көрмей-ақ білуге бола ма

Оңтүстік Корея дүкендерінде қарбыздың тәттілігі Brix көрсеткіші арқылы белгіленіп жүр: сатып алушы жемісті қағып көрмей-ақ, жапсырмадағы санға қарай таңдай алады. Бұл туралы Kyunghyang Shinmun жазды.

Бір қарағанда, бұл кәдімгі жазғы базардағы «тәттісін беріңізші» деген өтініштің технологиялық нұсқасы сияқты. Айырмашылығы: сатушының сөзіне ғана емес, арнайы тексерістен өткен көрсеткішке сүйенуге болады.

Brix деген қандай көрсеткіш

Brix немесе °Bx жеміс шырынындағы еріген заттардың мөлшерін көрсетеді. Жеміс-жидекке қатысты оны көбіне тәттілікті бағалау үшін қолданады.

Қарапайым тілмен айтқанда, қарбызда 11 Brix болса, 100 грамм шырында шамамен 11 грамм еріген зат бар деген сөз. Оның едәуір бөлігі қантқа тиесілі.

Бірақ бұл қарбыз міндетті түрде өте дәмді болады деген кепіл емес. Дәмге қанттан бөлек, піскен деңгейі, жұмсағының тығыздығы, суы, иісі және жемістің тым пісіп кетпеуі әсер етеді.

Сондықтан жапсырмадағы сан қарбыздың ұнау ықтималдығын арттырады, бірақ дәмді толық кепілдендірмейді.

Қарбызды кеспей қалай тексереді

Мұндай тексеріс үшін арнайы сұрыптау жабдықтары қолданылады. Олар жарық арқылы, соның ішінде жақын инфрақызыл диапазон көмегімен жемістің ішкі құрамын бағалайды.

Құрылғы жарықты қарбызға бағыттайды, оның қалай өткенін немесе қалай шағылғанын оқиды. Кейін осы дерек бойынша қант мөлшерін шамамен есептейді.

Бұл тәсілдің басты артықшылығы: қарбыз бүтін күйінде қалады. Дүкендер мен ірі жеткізушілер үшін бұл маңызды, себебі жеміс бүлінбейді, сақтау мерзімі қысқармайды, ал партияны сапасына қарай бөлу оңайлайды.

Бұл сан қаншалықты дәл

Қарбыздың қабығы қалың, көлемі үлкен, ал ішкі жұмсағы біркелкі емес. Сол себепті өлшеу нәтижесі әрдайым абсолютті дәл бола бермейді.

Бір қарбыздың өзінде тәттілік әр бөлігінде әртүрлі болуы мүмкін. Сондықтан Brix көрсеткіші «соңғы ақиқат» емес, сапаны бағалауға көмектесетін бағдар деп қараған дұрыс.

Мұндай технологияда шамамен 1 Brix көлемінде қателік болуы мүмкін. Яғни 12 Brix деп белгіленген қарбыз 11 Brix қарбыздан міндетті түрде айқын тәтті болады деген сөз емес.

Қазақстанда мұндай белгі пайда болуы мүмкін бе

Техникалық жағынан мүмкін. Қазақстанда ірі сауда желілері, агрокооперативтер немесе жеткізушілер қарбызды Brix бойынша сұрыптайтын жабдық орната алады. Мұндай технология әлемдік аграрлық салада бұрыннан бар.

Бірақ бұл бір-екі қарбызды базарда тексеру емес. Жүйе жұмыс істеуі үшін партия қабылдау немесе сұрыптау кезінде арнайы желі, дайындалған маман, тұрақты калибрлеу және нақты ереже керек.

Мысалы, бір санатқа 10 Brix, екіншісіне 11 Brix, ал премиум санатқа 12 Brix және одан жоғары қарбыздарды бөлуге болады.

Бізде тәттілікті жазу міндетті емес

Қазақстанда азық-түлік таңбалау талаптары негізінен қауіпсіздікке, шығу тегіне және өнім туралы негізгі ақпаратқа қатысты. Жаңа піскен, өңделмеген жеміс пен көкөніске күрделі өнімдер сияқты құрамын толық жазу міндеттелмейді.

Сондықтан сатушы қарбыздың тәттілігін көрсетуге міндетті емес. Егер дүкен немесе жеткізуші Brix санын жазса, ол көрсеткіш түсінікті әрі расталатын болуы керек. Әйтпесе сатып алушының сенімі тез жоғалады.

Егер болашақта мұндай тексеріс заңмен міндеттелсе, әр қарбызды сұрыптау мен таңбалау шығыны бағаға да әсер етуі мүмкін.

Қазір басты назар қауіпсіздікке түседі

Қазақстандағы базарлар мен сауда орындарында қарбыз көбіне тәттілігі үшін емес, қауіпсіздігі үшін тексеріледі. Негізгі назар партияның қайдан келгеніне, санитарлық құжаттарға, нитрат пен пестицидке, сату жағдайына аударылады.

Яғни бізде қарбыз «қаншалықты тәтті» дегеннен бұрын, «жеуге қауіпсіз бе» деген сұрақ бойынша бақылаудан өтеді.

Дүкендерге бұл не үшін тиімді болуы мүмкін

Brix белгісі премиум қарбыз сатудың түсінікті тәсіліне айналуы мүмкін. Сатып алушы «балдай тәтті» деген жарнамалық сөзді емес, нақты көрсеткішті көреді.

Қазақстан үшін мұндай формат әсіресе ірі желілерге және оңтүстік өңірлердегі фермерлік брендтерге қызық болуы мүмкін. Мысалы, 11 Brix+ немесе 12 Brix+ деген белгімен жоғары сапалы қарбызды бөлек сату оңайырақ.

Ал базарлар мен маусымдық сауда нүктелері үшін бұл әзірге қымбат әрі күрделі шешім болып көрінеді. Онда бұрынғы әдістер әлі де жүріп тұр: сыртқы түрі, сатушы тәжірибесі, маусым, шыққан өңірі және нақты сауда орнына деген сенім.