Ғалымдар ісік жасушасына дәл әсер ететін наноробот жасады

Базель университетінің ғалымдары қатерлі ісік жасушаларына дәл бағытталатын модульді наноробот жасады. Зертханада бұл құрылғы HeLa деп аталатын рак жасушаларының бетіне жиналып, 72 сағат ішінде ісікке қарсы зат өндірген, деп хабарлады Базель университетінің Швейцария наноғылым институты.

Бұл әзірге адамға қолданылатын дайын ем емес. Бірақ зерттеу қатерлі ісікке қарсы дәріні бүкіл ағзаға емес, нақты бір нүктеге жеткізу идеясына жақындатады.

Наноробот қалай жұмыс істейді

Ғалымдар жасаған жүйе шағын зымыранға ұқсас модульдерден тұрады. Бір бөлігі магнит арқылы қозғалады, екінші бөлігі пайдалы жүк капсуласы қызметін атқарады.

Осы капсулаға ферменттер салынған полимерлі көпіршіктер орналастырылады. Олар қажет молекулаларды өңдеп, қоршаған ортаға дайын өнім бөле алады. Яғни наноробот кей жағдайда дәріні жай ғана жеткізбей, оны нысанаға жақын жерде өндіре алады.

Екі модуль бір-біріне ДНҚ негізіндегі арнайы молекулалық «жабысқақ» арқылы қосылады. Бұл жүйе бөлшектердің өздігінен дұрыс жиналуына және тұрақты байланысуына көмектеседі.

Рак жасушаларындағы сынақ

Зерттеушілер нанороботты HeLa деп аталатын адам рак жасушаларының желісінде сынаған. Алдымен құрылғы флуоресцентті молекулалармен тексеріліп, микроскоп арқылы оның жасуша бетіне жинала алатыны байқалған.

Кейін наноробот ферменттермен жабдықталып, ісікке қарсы препарат өндіретіндей етіп қолданылған. Нәтижесінде 72 сағат ішінде HeLa жасушаларының өміршеңдігі 16 пайызға дейін төмендеген.

Зерттеу авторларының айтуынша, мұндай тәсіл дәрінің жергілікті, яғни нақты нысанаға жақын жерде әсер етуіне мүмкіндік беруі мүмкін. Бұл болашақта жанама әсерді азайтатын дәл терапияға жол ашуы ықтимал.

Қайта қолдануға болатын жүйе

Жобаның тағы бір ерекшелігі бар: магнитті қозғалтқыш модулі тапсырмадан кейін қайта алынуы мүмкін. Ғалымдар екі модульді ажыратып, капсуланы қайта толтырып, жүйені қайта құрастыруға болатынын көрсеткен.

Бұл медицинаның өзінде ғана емес, өндіріс пен экология саласында да пайдалы болуы мүмкін. Себебі бір платформаға әртүрлі капсула қосып, оны басқа мақсатқа бейімдеуге болады.

Дегенмен адам ағзасында қолдану әзірге алыс мақсат ретінде қарастырылып отыр. Мұндай технология алдымен қауіпсіздік, тұрақтылық, ағзадағы қозғалыс және нақты ісікке жету сияқты көптеген сынақтан өтуі керек.